
Rak szlachetny
Astacus astacus
Rodzimy rak słodkowodny, nazywany barometrem czystości wody, bo żyje tylko w czystych, natlenionych wodach. Wymiera przez dżumę raczą, chorobę zawleczoną z Ameryki Północnej razem z obcymi rakami, które same są na nią odporne. Od pojawienia się choroby jego liczebność spadła do około 5% dawnej.
Jak rozpoznać
- Samce do 16 cm, samice do 12 cm
- Szczypce krótkie, szerokie i grube, od spodu czerwonawe
- Oczy na słupkach, każde patrzy niezależnie
- Na odwłoku wachlarzowaty ogon z 5 płytek
Gdzie żyje
Czyste rzeki, strumienie i jeziora bogate w tlen, na nizinach i wyżynach. Unika mulistego i zabagnionego dna.
Kiedy go zobaczysz
Aktywny nocą, najbardziej w ciepłe, pochmurne noce. Gody od połowy października do połowy listopada. Zimą nie je.
Ślady
Norki wykopane w brzegu, kryjówki pod korzeniami drzew i kamieniami na płyciźnie.
Ślady
Close-up of a crayfish burrow opening in a clay stream bank under exposed tree roots just below the water surface, clear water, realistic. Realistic nature photograph, no people, no text, square composition.
Gdy go spotkasz
Rak jest chroniony, nie łów go. Nigdy nie wypuszczaj do wód raków z akwarium ani raków obcych gatunków, bo to one roznoszą dżumę raczą. Wzięty nieumiejętnie do ręki może boleśnie uszczypnąć.
Rola w lesie
Gatunek kluczowy wód. Zjada głównie rośliny wodne, a także drobne bezkręgowce i padlinę, oczyszcza dno. Bez raków zbiorniki szybciej zarastają.
Ciekawostka
Polska słynęła z raków. W 1927 roku wyeksportowano ich 611 ton. Samica nosi zapłodnione jaja przyklejone pod odwłokiem przez całą zimę, aż do wiosny. W czasie linienia rak przez około dwa dni nie ma twardego pancerza i łatwo pada ofiarą okoni i węgorzy.