
Pijawka lekarska
Hirudo medicinalis
Najsłynniejsza krajowa pijawka. Pasożyt żywiący się krwią kręgowców, głównie płazów. W ślinie ma hirudynę, która nie pozwala krwi krzepnąć, oraz substancję znieczulającą, dlatego przyssanie się jest bezbolesne. W wielu miejscach została wytępiona przez nadmierne odławianie i zanik siedlisk.
Jak rozpoznać
- Długość 10–15 cm, spłaszczona
- Grzbiet ciemnobrązowy do czarnego z sześcioma rdzawobrązowymi smugami
- Brzuch pokryty plamkami
- Ciało z 33–34 segmentów, okrągła przyssawka wokół otworu gębowego
Gdzie żyje
Płytkie, małe zbiorniki stojącej lub wolno płynącej wody z mulistym dnem i trzciną. Gatunek ciepłolubny.
Kiedy go zobaczysz
W ciepłej porze roku. Może przeżyć bez pokarmu do dwóch lat.
Ślady
Kokony z jajami złożone w wilgotnej ziemi na brzegu zbiornika.
Ślady
Close-up of the round front sucker of a medicinal leech pressed against wet glass, showing the small circular mouth opening, realistic macro. Realistic nature photograph, no people, no text, square composition.
Gdy go spotkasz
Pijawka po najedzeniu odpada sama. Ranka może potem dłużej krwawić, a później swędzieć i puchnąć. Przemyj ją i obserwuj. Nie łap pijawek i nie używaj dzikich osobników do zabiegów, bo mogą przenosić choroby i pasożyty. Gatunek jest chroniony.
Rola w lesie
Pasożyt płazów, ssaków i gadów, część sieci pokarmowej małych zbiorników. Jej obecność świadczy o zachowanych, zarośniętych oczkach wodnych.
Co mówią wierzenia
Od starożytności wierzono, że upuszczanie krwi pijawkami leczy wiele chorób. Pijawki przykładano między innymi przy nadciśnieniu. W połowie XIX wieku ten zwyczaj ustąpił przed nowoczesną medycyną i farmakologią.
Ciekawostka
Jednorazowo wysysa 10–15 ml krwi i zwiększa wtedy masę ciała nawet 5 razy. Krew trzyma w 10 bocznych kieszeniach jelita. Od lat 70. XX wieku pijawki hodowane w sterylnych warunkach wróciły do szpitali: w mikrochirurgii pomagają odprowadzić zastoinową krew, na przykład po przyszyciu palca.