
Koza pospolita
Cobitis taenia
Mała, przydenna rybka, która chowa się w piasku tak, że wystają jej tylko oczy i ogon. W okolicy oczu ma ruchome kolce obronne. Ma szczątkowy pęcherz pławny i, żeby podpłynąć w górę, musi wić się jak wąż.
Jak rozpoznać
- ok. 10 cm, najwyżej 13,5 cm
- wydłużone, bocznie spłaszczone ciało
- jasne ciało z rzędem 10–20 dużych, okrągłych, ciemnych plam na boku
- mały pyszczek na spodzie głowy z 6 wąsikami
- ciemna plama u nasady ogona
Gdzie żyje
Cała Polska poza górami. Rzeki, stawy i jeziora z czystym, piaszczystym lub drobnożwirowym dnem.
Kiedy go zobaczysz
Przez cały rok przy dnie. Tarło w maju i czerwcu.
Ślady
Na piaszczystym dnie płytkiej, czystej wody dwie małe kropki oczu wystające z piasku.
Gdy go spotkasz
Nie łap jej na przynętę, bo jest pod ochroną. Jeśli wpadnie do podbieraka, wypuść ją od razu w tym samym miejscu. Kolce przy oczach mogą ukłuć przy łapaniu w rękę.
Ciekawostka
Koza jest krewną piskorza. Po angielsku bywa nazywana cętkowaną rybą pogodową, tak jak piskorz, którego angielska nazwa to po prostu ryba pogodowa.
Z dawnych wierzeń
Ryby z rodziny kozowatych, jak piskorz i koza, uchodziły za żywe barometry. Przed burzą i spadkiem ciśnienia stają się niespokojne i podpływają do powierzchni, a ludzie trzymali je w słojach, żeby przewidywać pogodę. Koza ma pod okiem kolec, którym może się bronić, i potrafi zakopać się w piasku tak, że widać tylko głowę.