
Mak lekarski
Papaver somniferum L.
Nazwy ludowe: mak ogrodowy, mak siewny, makówka
Tradycyjne zastosowanie
Nasiona maku to zwykła żywność: makowiec, kutia i kluski z makiem należą do polskiej Wigilii. Sok mleczny z niedojrzałych makówek, opium, był od starożytności najsilniejszym lekiem przeciwbólowym i nasennym; dziś otrzymuje się z maku morfinę i kodeinę. W recepturach dawnych ksiąg opium pokazujemy wyłącznie jako opis historyczny. Działanie, ryzyko i prawo opisujemy w dziale Rośliny mocy.
Jak wygląda
Roślina jednoroczna 0,5–1,5 m, cała sinozielona, z woskowym nalotem. Liście nagie, faliste, obejmują łodygę. Kwiaty duże, z czterema płatkami: białymi, liliowymi lub czerwonymi, często z ciemną plamą. Makówka kulista lub beczułkowata, z promienistą tarczą na szczycie.
Zbiór
Zbiera się: nasiona (żywność).
Postać: nasiona do wypieków, olej makowy.
Sobowtóry
- mak polny – czerwone kwiaty, zielone owłosione liście, mała makówka
- mak wschodni – ogrodowa bylina o owłosionych liściach i wielkich, czerwonych kwiatach
Gdzie rośnie
Uprawiany od neolitu; w Polsce na polach wolno siać tylko odmiany niskomorfinowe, na podstawie zezwolenia i umowy kontraktacyjnej.
Legendy i dawne wierzenia
Grecy przedstawiali boga snu Hypnosa i jego syna Morfeusza z makówkami w dłoniach. Od Morfeusza aptekarz Friedrich Sertürner nazwał w 1805 roku morfinę.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
