
Dereń jadalny
Cornus mas L.
Nazwy ludowe: dereń właściwy, dereń
Tradycyjne zastosowanie
Brak monografii EMA. Przede wszystkim owoc jadalny, bogaty w garbniki, polifenole, witaminę C i antocyjany. W medycynie ludowej Azji Środkowej i Iranu owoce i liście stosowano m.in. przy biegunce i gorączce. Badania (głównie laboratoryjne i na zwierzętach, kilka małych u ludzi) sugerują wpływ na cukier i tłuszcze we krwi – za mało na zalecenia.
Jak wygląda
Krzew lub małe drzewo 3–10 m. Kwitnie w marcu i kwietniu przed liśćmi: drobne żółte kwiaty o 4 płatkach w kulistych baldaszkach. Liście naprzeciwległe, jajowato-eliptyczne, 5–10 cm, długo zaostrzone, z łukowatymi nerwami. Owoce podłużne, wiśniowoczerwone pestkowce 1–4 cm, cierpko-kwaśne, z jedną twardą pestką.
Zbiór
Zbiera się: owoc.
Kiedy: sierpień – październik.
Postać: kuchnia (dżem, marmolada, kiszone owoce), nalewka (dereniówka).
Sobowtóry
- cis pospolity – czerwone, kubeczkowate osnówki z ciemnym nasionem, liście igiełkowate; nasiona i igły śmiertelnie trujące
- dereń świdwa – owoce czarne, kwiaty białe po rozwoju liści; niejadalne
- berberys zwyczajny – drobne, podłużne, czerwone owoce w gronach, pędy z cierniami
Gdzie rośnie
Rośnie w zaroślach na południu Polski i w ogrodach. Kwitnie bardzo wcześnie, przed liśćmi.
Legendy i dawne wierzenia
Z twardego drewna derenia Grecy robili oszczepy i strzały. Według legendy z derenia był koń trojański. Owoce derenia dodawano do nalewek.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
