
Berberys zwyczajny
Berberis vulgaris L.
Nazwy ludowe: kwaśnica pospolita, kwaśniec, berberys pospolity
Tradycyjne zastosowanie
Dojrzałe, kwaśne owoce dodawano do herbat i przetworów jako źródło witaminy C, pektyn i kwasów owocowych, zwłaszcza w stanach gorączkowych. Kora i korzeń zawierają alkaloidy, głównie berberynę; dawniej stosowano je przy chorobach wątroby i dróg żółciowych, braku apetytu i kamicy żółciowej. Berberyna jest intensywnie badana (cukier, cholesterol, stany zapalne), ale wyniki dla czystej berberyny nie dotyczą automatycznie przetworów z berberysu. Nie ma monografii EMA.
Jak wygląda
Krzew do 3 m z kanciastymi gałązkami i ostrymi, trójdzielnymi cierniami. Liście odwrotnie jajowate, 3–6 cm, drobno kolczasto ząbkowane, w pęczkach. Kwiaty żółte, pachnące, w zwisających gronach do 5 cm. Owoce podłużne, lśniąco czerwone, kwaśne jagody w zwisających gronach; dojrzewają we wrześniu i październiku. Drewno i kora od wewnątrz żółte.
Zbiór
Zbiera się: owoc, (dawniej: kora, korzeń, liść).
Kiedy: wrzesień – październik.
Postać: napar z owoców, konfitura/kuchnia, syrop.
Sobowtóry
- berberys Thunberga – pospolity w ogrodach, liście całobrzegie, owoce pojedyncze lub po kilka, nie w gronach
- cis pospolity – czerwone osnówki, ale igły zamiast liści i nasiono silnie trujące
- wiciokrzewy – czerwone jagody parami, trujące
Gdzie rośnie
Rośnie w zaroślach, na skrajach lasów i w żywopłotach. Ma ciernie i czerwone, kwaśne owoce.
Legendy i dawne wierzenia
Według średniowiecznej legendy z berberysu spleciono koronę cierniową Chrystusa, dlatego we Włoszech nazywano go cierniem świętym.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.