
Czarny bez
Sambucus nigra L.
Nazwy ludowe: bez czarny, dziki bez, hyczka, bzowina, holunder (reg.)
Tradycyjne zastosowanie
Tradycyjnie (EMA/HMPC) dla złagodzenia wczesnych objawów przeziębienia; dorośli i młodzież >12 lat.
Jak wygląda
Krzew z korą w brodawkach. Liście nieparzystopierzaste z 5–7 ząbkowanymi listkami. Kremowobiałe, drobne kwiaty w dużych, płaskich baldachogronach (do 20 cm); później czarnofioletowe owoce.
Zbiór
Zbiera się: kwiatostan (baldachogrona), dojrzałe owoce – wyłącznie po obróbce termicznej.
Kiedy: maj – czerwiec.
Postać: napar, syrop z kwiatów.
Sobowtóry
- SZALEJ JADOWITY, szczwół plamisty, barszcz Sosnowskiego – to rośliny ZIELNE z białymi baldachami; czarny bez to KRZEW/drzewo o pierzastych liściach i płaskich, kremowych baldachogronach
- bez hebd (Sambucus ebulus) – zielny, cuchnący, cały trujący
Gdzie rośnie
Rośnie w zaroślach, na skrajach lasów, przy domach, płotach i na rumowiskach w całej Polsce. To szybko rosnący krzew, który kwitnie w maju i czerwcu, a owocuje w sierpniu i wrześniu.
Legendy i dawne wierzenia
Dawni Słowianie i Germanie wierzyli, że w krzaku bzu mieszkają dobre duchy domu i dusze przodków. Bez sadzono przy chatach, żeby chronił przed złem, a zanim ktoś go ściął, musiał go przeprosić. W Anglii wierzono, że piorun nigdy nie uderza w krzak bzu.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.

