
Chrzan pospolity
Armoracia rusticana G.Gaertn., B.Mey. & Scherb.
Nazwy ludowe: chrzan, warzęcha, warzucha
Tradycyjne zastosowanie
Brak monografii EMA. W medycynie ludowej chrzan stosowano wewnętrznie przy kaszlu i zapaleniu oskrzeli, przewlekłym katarze, słabym trawieniu i reumatyzmie, a okłady ze świeżo utartego korzenia przykładano przy bólach reumatycznych i nerwobólach (działają drażniąco i rozgrzewająco). W korzeniu jest glikozyd synigryna, z którego po utarciu powstaje ostry olejek gorczyczny działający w badaniach przeciwbakteryjnie. Przy Wielkanocy chrzan wkłada się do święconki. Dowodów klinicznych na działanie lecznicze brak.
Jak wygląda
Bylina wysokości 40–150 cm z grubym, długim, jasnożółtym korzeniem, białym w przekroju, o bardzo ostrym zapachu. Liście odziomkowe ogromne, do 1 m, podłużnie jajowate, karbowane, na długich ogonkach. Liście na łodydze pierzastodzielne lub wąskie. W maju i czerwcu wiechy drobnych białych kwiatów z 4 płatkami.
Zbiór
Zbiera się: korzeń, młode liście.
Kiedy: marzec, kwiecień, październik, listopad.
Postać: kuchnia (świeżo starty korzeń), okład (krótko), syrop z miodem.
Sobowtóry
- Szczaw tępolistny i łopian – też duże liście odziomkowe, ale korzeń po przekrojeniu nie pachnie ostro; nie wykopuj korzeni roślin, których nie znasz
- Korzenie innych dziko rosnących bylin (w tym bardzo trujących) – chrzan rozpoznasz po białym przełamie i ostrym, łzawiącym zapachu po utarciu
Gdzie rośnie
Uprawia się go w ogrodach, a zdziczały rośnie przy rowach i wsiach.
Legendy i dawne wierzenia
Chrzan to jedna z gorzkich ziół na Paschę żydowską. W Polsce bez ćwikły z chrzanem nie ma Wielkanocy, a korzeń chrzanu w kieszeni miał przynosić pieniądze.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
