Wejdź do lasu
Zielarstwo ludowe, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Życie codzienne

Zielarstwo ludowe

Znachor, szeptucha (szeptun), święcenie ziół na Matkę Boską Zielną

Wierzenia ludowe

Na wsi do połowy XX w. leczono się głównie u znachorów i szeptuch, a nie u lekarzy. Łączyli oni zioła z modlitwą, zamawianiem i obrzędami magicznymi. 15 sierpnia, w święto Matki Boskiej Zielnej, święcono bukiety ziół, kwiatów i zbóż, które potem przechowywano w domu i używano w chorobie.

Jak pewna jest ta wiedza

Wierzenia ludowe

Skąd o tym wiemy

Etnografia XIX i XX w. (m.in. badania Z. Libery, W. Piątkowskiego nad szeptunami Podlasia); zwyczaj święcenia ziół 15 sierpnia.

Co wierzono

Wierzono, że choroba może mieć przyczynę nadprzyrodzoną, np. urok lub czary, więc leczono ją także słowem. Szeptuchy Podlasia uważają swój dar za łaskę od Boga, a Cerkiew uznaje te praktyki za niebezpieczne. Wiedzę przekazywano zwykle w rodzinie.

Gdzie

Wszyscy Słowianie; szeptuchy głównie Podlasie

Ciekawostka

Powiązanie święcenia ziół z przedchrześcijańskimi obrzędami ku czci bogiń jest tylko przypuszczeniem, opartym częściowo na Długoszu. Wiele ziół ludowej medycyny jest trujących, a zamawianie nie zastępuje leczenia.

Ślady do dziś

Święcenie ziół 15 sierpnia wciąż jest żywe w całej Polsce, a bukiety zawierają często wrotycz, krwawnik, piołun, dziurawiec i kłosy zbóż. Szeptuchy działają do dziś na Podlasiu, zwłaszcza w okolicach Bielska Podlaskiego i Orli. Dawną wiedzę zielarską gromadzą ogrody botaniczne i ogrody klasztorne, a w GrzyboMaps opisujemy ponad trzysta ziół z ich legendami.

Więcej: życie codzienne

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła