Wejdź do lasu
Zbrucz (miejsce znalezienia idola), artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Święte miejsca

Zbrucz (miejsce znalezienia idola)

Liczkowce (po ukraińsku Łyczkiwci), idol ze Zbrucza, „Światowid ze Zbrucza”

Wątpliwe, późny wymysł

W 1848 r., podczas suszy, z rzeki Zbrucz koło wsi Liczkowce (dziś Ukraina) wydobyto kamienny słup wysokości ok. 2,6 m z czterema twarzami pod wspólną czapą i trzema poziomami płaskorzeźb. Od 1851 r. jest w Krakowie, dziś w Muzeum Archeologicznym. Długo uważano go za słowiański idol z IX-X w., ale część badaczy datuje go znacznie później, a nawet podejrzewa XIX-wieczny falsyfikat. Pewne jest znalezisko, sporne jest datowanie.

Jak pewna jest ta wiedza

Wątpliwe, późny wymysł

Skąd o tym wiemy

Znalezisko z 1848 r.; Muzeum Archeologiczne w Krakowie; dyskusja naukowa (m.in. Komar i Chamajko 2013).

Co wierzono

Popularna interpretacja widzi w trzech poziomach rzeźb niebo, ziemię i podziemie, ale to hipoteza badaczy, a nie zapisany pogląd Słowian.

Gdzie

Ukraina (Podole); idol w Krakowie

Ciekawostka

Nazywanie go „Światowidem” to XIX-wieczny zwyczaj. Nie ma dowodu, że przedstawia Świętowita z Arkony, oddalonej o ponad tysiąc kilometrów.

Ślady do dziś

Idol ze Zbrucza można zobaczyć w Muzeum Archeologicznym w Krakowie przy ulicy Senackiej. Warto przyjrzeć się z bliska trzem poziomom płaskorzeźb: na górze cztery postacie z rogiem, pierścieniem, mieczem i koniem, niżej mniejsze postacie trzymające się za ręce, a na dole klęcząca postać, która jakby podtrzymuje całość. Jego wizerunek stał się jednym z najczęściej powtarzanych symboli Słowian.

Więcej: święte miejsca

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła