Wejdź do lasu
Grzybienie błękitne, ilustracja
ilustracja AI
Rośliny mocy

Grzybienie błękitne

Nymphaea caerulea (syn. Nymphaea nouchali var. caerulea)

Niebezpieczna
SkądDorzecze Nilu i inne obszary…PostaćroślinaSubstancjeAporfiny

Nazwy ludowe: lotos błękitny, niebieski lotos, egipski lotos, blue lotus, seszen

Jak wygląda

Roślina wodna o okrągłych, pływających liściach z głębokim wcięciem, szerokich na 25–40 cm. Kwiaty wznoszą się nad wodę, mają 10–15 cm średnicy, jasnoniebieskie lub błękitnofioletowe płatki i żółty środek; otwierają się rano i zamykają na noc.

Skąd pochodzi

Dorzecze Nilu i inne obszary Afryki, a także Jemen i Izrael; introdukowany w Ameryce Południowej i uprawiany w ogrodach wodnych na całym świecie.

Historia

W starożytnym Egipcie to prawdopodobnie właśnie błękitne grzybienie, a nie hinduski lotos, pełniły rolę świętego „lotosu”: kwiat, który rano wynurza się z wody i otwiera, a wieczorem zamyka, symbolizował narodziny słońca i odrodzenie. Przedstawiano go na malowidłach w grobowcach, na papirusach i w ozdobach – w grobowcu Tutanchamona znaleziono jego płatki. Na scenach uczt widać ludzi wąchających kwiaty, co bywa interpretowane jako dowód rytualnego użycia; badania z 2024 r. wykryły ślady roślin psychoaktywnych w ptolemejskiej wazie z wizerunkiem boga Besa.

Legenda i prawda

Mit: „Egipcjanie upijali się winem z lotosem, by doświadczać ekstazy”. Taka interpretacja malowideł jest popularna w internecie, ale wśród egiptologów sporna – kwiat miał przede wszystkim znaczenie symboliczne, a bezpośrednich dowodów na „narkotyczne” użycie jest niewiele.

Substancje

Aporfiny – nucyferyna i apomorfina (zawartość zmienna i w części analiz produktów handlowych znikoma), flawonoidy.

Jak działa

Przypisuje się mu łagodne działanie uspokajające i lekko euforyzujące, związane z wpływem alkaloidów na receptory dopaminowe. Dowody naukowe są skąpe, a skład dostępnych produktów bardzo niejednolity.

Z czym bywa mylona

Prawo w Polsce

Rośliny żywe, susz, nasiona, wyciągi i ekstrakty z Nymphaea caerulea są wpisane do polskiego wykazu substancji kontrolowanych (nowych substancji psychoaktywnych), więc obrót nimi jest nielegalny.

Ciekawostka

Polskie grzybienie białe i grzybienie północne to bliscy krewni egipskiego lotosu i są w Polsce gatunkami chronionymi.

Otwórz w Pracowni alchemikazbliżenia, podobne rośliny, źródła

Najczęstsze pytania

Jak działa grzybienie błękitne?

Przypisuje się mu łagodne działanie uspokajające i lekko euforyzujące, związane z wpływem alkaloidów na receptory dopaminowe. Dowody naukowe są skąpe, a skład dostępnych produktów bardzo niejednolity.

Jakie zagrożenia niesie grzybienie błękitne?

Niebezpieczna. Brak badań bezpieczeństwa i nieprzewidywalny skład produktów; opisano przypadki ostrych objawów psychiatrycznych (splątanie, pobudzenie, omamy) wymagających hospitalizacji. Możliwe nasilenie działania leków uspokajających i alkoholu, spadki ciśnienia i senność. Produkty sprzedawane jako „lotos” bywają fałszowane lub mylone z innymi roślinami.

Grzybienie błękitne a prawo w Polsce: co wolno?

Rośliny żywe, susz, nasiona, wyciągi i ekstrakty z Nymphaea caerulea są wpisane do polskiego wykazu substancji kontrolowanych (nowych substancji psychoaktywnych), więc obrót nimi jest nielegalny.

Źródła