
Kanna
Sceletium tortuosum (syn. Mesembryanthemum tortuosum)
Nazwy ludowe: kougoed, channa, sceletium
Jak wygląda
Niski, płożący się sukulent z mięsistymi, jasnozielonymi liśćmi pokrytymi drobnymi, błyszczącymi komórkami, które wyglądają jak kryształki. Kwiaty białe, bladożółte lub różowawe, z wieloma wąskimi płatkami, przypominają stokrotki. Zaschnięte liście zostawiają szkielet żyłek, od którego pochodzi nazwa Sceletium.
Skąd pochodzi
Półpustynia Karru w Prowincji Przylądkowej w Republice Południowej Afryki.
Historia
Ludy Khoikhoi i San od wieków żuły kannę, żeby zmniejszyć głód i pragnienie, poprawić nastrój i łatwiej znosić trudy wędrówek. Europejscy podróżnicy opisali ją pod koniec XVII wieku. Zebraną roślinę zostawiano do fermentacji i robiono z niej kougoed, czyli „coś do żucia”. Od początku XXI wieku w Republice Południowej Afryki produkuje się standaryzowany wyciąg, badany jako środek na stres.
Legenda i prawda
Mit: „kanna to naturalna ecstasy”. Działa zupełnie inaczej: wpływa na transport serotoniny w mózgu podobnie do leków przeciwdepresyjnych, a efekty opisywane w badaniach są łagodne.
Substancje
Alkaloidy mezembryna, mezembrenon, mezembrenol i tortuozamina.
Jak działa
Mezembryna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a mezembrenon dodatkowo hamuje enzym PDE4. W małych badaniach ze standaryzowanym wyciągiem zdrowi ochotnicy osiągali lepsze wyniki w niektórych testach uwagi, a ich mózg słabiej reagował na bodźce wywołujące lęk. Badania były krótkie i często finansował je producent.
Z czym bywa mylona
- przypołudniki ozdobne (Mesembryanthemum)
- delosperma, popularny sukulent ogrodowy
Prawo w Polsce
Nie znaleźliśmy kanny w polskich wykazach środków odurzających i substancji psychotropowych, a suplementy z nią bywają w sprzedaży. Produkt reklamowany jako środek odurzający może jednak zostać uznany za środek zastępczy.
Ciekawostka
Kanna należy do tej samej rodziny co przypołudnik kryształowy, czyli „lodowa sałata”, którą w niektórych krajach je się jako warzywo.
Najczęstsze pytania
Jak działa kanna?
Mezembryna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a mezembrenon dodatkowo hamuje enzym PDE4. W małych badaniach ze standaryzowanym wyciągiem zdrowi ochotnicy osiągali lepsze wyniki w niektórych testach uwagi, a ich mózg słabiej reagował na bodźce wywołujące lęk. Badania były krótkie i często finansował je producent.
Jakie zagrożenia niesie kanna?
Niebezpieczna. Łączenie z lekami przeciwdepresyjnymi, tramadolem, litem i innymi substancjami działającymi na serotoninę grozi zespołem serotoninowym. Zgłaszano bóle głowy, nudności, bezsenność i niepokój. Brakuje danych o bezpieczeństwie w ciąży, w czasie karmienia i przy długim stosowaniu.
Kanna a prawo w Polsce: co wolno?
Nie znaleźliśmy kanny w polskich wykazach środków odurzających i substancji psychotropowych, a suplementy z nią bywają w sprzedaży. Produkt reklamowany jako środek odurzający może jednak zostać uznany za środek zastępczy.