
Damiana
Turnera diffusa
Nazwy ludowe: hierba de la pastora
Jak wygląda
Niewielki, aromatyczny krzew wysoki na 1–2 m, z drobnymi, jajowatymi, ząbkowanymi liśćmi, od spodu jaśniejszymi i owłosionymi. Kwiaty są żółte, pięciopłatkowe, pojedyncze. Roztarte liście pachną ziołowo i lekko owocowo.
Skąd pochodzi
Południowy Teksas, Meksyk, Ameryka Środkowa i Karaiby, na suchych, kamienistych zboczach.
Historia
Damianę stosowano w meksykańskiej medycynie ludowej jako środek wzmacniający, na kaszel i dolegliwości żołądka. Pod koniec XIX wieku amerykańscy producenci zaczęli ją reklamować jako afrodyzjak i od tamtej pory ta sława przy niej została. W Meksyku produkuje się likier Damiana w butelce w kształcie kobiecej sylwetki.
Legenda i prawda
Mit: „damiana to sprawdzony afrodyzjak i łagodny środek odurzający”. Działanie na popęd wykazano tylko u szczurów, a opowieści o odurzeniu są anegdotyczne. Badań klinicznych na ludziach praktycznie nie ma.
Substancje
Olejek eteryczny, flawonoidy (apigenina, akacetyna), arbutyna, damianina, garbniki i gorycze.
Jak działa
W badaniach na zwierzętach wyciągi zwiększały aktywność seksualną szczurów i działały lekko przeciwlękowo. Typowe ilości w herbatkach uchodzą za bezpieczne dla dorosłych, ale skuteczności u ludzi nikt nie potwierdził.
Z czym bywa mylona
- inne gatunki turnery (np. Turnera ulmifolia)
Prawo w Polsce
Damiana nie jest w Polsce kontrolowana. Liście sprzedaje się jako zioło i składnik suplementów diety.
Ciekawostka
Rodzaj Turnera nazwano na cześć Williama Turnera, angielskiego przyrodnika z XVI wieku, nazywanego ojcem angielskiej botaniki.
Najczęstsze pytania
Jak działa damiana?
W badaniach na zwierzętach wyciągi zwiększały aktywność seksualną szczurów i działały lekko przeciwlękowo. Typowe ilości w herbatkach uchodzą za bezpieczne dla dorosłych, ale skuteczności u ludzi nikt nie potwierdził.
Jakie zagrożenia niesie damiana?
Łagodna. Arbutyna przyjmowana długo i w dużych ilościach może obciążać wątrobę. U zwierząt damiana obniżała poziom cukru we krwi, co może mieć znaczenie przy lekach na cukrzycę. Brakuje danych o stosowaniu w ciąży i w czasie karmienia. Uwaga na produkty „na potencję” z damianą: bywają fałszowane lekami na receptę.
Damiana a prawo w Polsce: co wolno?
Damiana nie jest w Polsce kontrolowana. Liście sprzedaje się jako zioło i składnik suplementów diety.