
Kleszcz: jak wyjąć i co dalej
Kleszcza trzeba wyjąć jak najszybciej, bo ryzyko zakażenia boreliozą rośnie z każdą godziną żerowania. Najważniejsze są trzy rzeczy: wyjąć dobrze, zapisać datę i przez miesiąc obserwować skórę.
Jak wyjąć kleszcza
- Chwyć kleszcza pęsetą albo kleszczołapką tuż przy skórze, za głowę, a nie za odwłok.
- Wyciągnij go jednym, płynnym i pewnym ruchem. Nie zgniataj go.
- Nie smaruj go masłem, olejem ani alkoholem i nie przypalaj. Podrażniony kleszcz wstrzykuje więcej śliny.
- Zdezynfekuj miejsce ukąszenia i umyj ręce.
- Zapisz datę i miejsce ukąszenia, na przykład w telefonie.
Gdy zostanie główka
W skórze zwykle zostaje aparat gębowy, a nie cała głowa. Zdezynfekuj to miejsce i zostaw je w spokoju. Skóra zwykle sama wypchnie resztkę w kilka dni. Nie rozdrapuj skóry igłą. Jeśli miejsce zaczerwieni się, zacznie boleć i ropieć, idź do lekarza.
Kiedy iść do lekarza
- Rumień wędrujący: czerwona plama, która rośnie i ma co najmniej 5 centymetrów, często jaśniejsza w środku. Pojawia się od 3 do 30 dni po ukąszeniu. To borelioza, którą lekarz leczy antybiotykiem bez czekania na badania.
- Gorączka, bóle głowy i mięśni jak przy grypie, od kilku dni do 2 tygodni po ukąszeniu. Tak może zaczynać się kleszczowe zapalenie mózgu albo inna choroba odkleszczowa.
- Profilaktycznego antybiotyku po każdym ukąszeniu się nie zaleca. Decyzję podejmuje lekarz.
- Badanie samego kleszcza w laboratorium nie mówi, czy zostałeś zakażony. Dlatego zwykle się go nie zaleca.
Jak się chronić
- Kleszcze siedzą w trawie i krzakach do około metra wysokości i nie skaczą z drzew.
- Jasne ubranie z długimi nogawkami wpuszczonymi w skarpety. Na jasnym materiale łatwiej je zobaczyć.
- Repelent z DEET albo ikarydyną na skórę i ubranie.
- Po powrocie obejrzyj całe ciało: pachwiny, pachy, zgięcia kolan, za uszami, a u dzieci także głowę na linii włosów.
- Przed kleszczowym zapaleniem mózgu chroni szczepionka. Osobom często bywającym w lesie zaleca ją Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Szczepionki na boreliozę jeszcze nie ma.
Kleszcz u psa i kota
Psa chroni obroża, krople albo tabletki przeciw kleszczom dobrane przez weterynarza. Kleszcza wyjmuje się tak samo jak u człowieka. Groźna dla psów jest babeszjoza: apatia, gorączka, brak apetytu i ciemny, brązowy mocz kilka dni po spacerze. Przy takich objawach jedź do weterynarza tego samego dnia.
Pytania i odpowiedzi
Jak wyjąć kleszcza?
Pęsetą albo kleszczołapką chwyć kleszcza tuż przy skórze i wyciągnij go jednym, pewnym ruchem. Nie smaruj go tłuszczem ani alkoholem. Potem zdezynfekuj skórę i zapisz datę.
Po jakim czasie pojawia się rumień po kleszczu?
Zwykle od 3 do 30 dni po ukąszeniu. Rosnąca czerwona plama o średnicy co najmniej 5 centymetrów to powód, żeby iść do lekarza.
Czy po ukąszeniu kleszcza trzeba brać antybiotyk?
Rutynowo nie. Antybiotyk przepisuje lekarz, gdy pojawi się rumień wędrujący albo inne objawy boreliozy.
Czy kleszcze skaczą z drzew?
Kleszcz pospolity