
Łysiczka siniejąca
Psilocybe cyanescens
Jak rozpoznać
- Kapelusz 2–5 cm, kasztanowobrązowy, po wyschnięciu płowy do żółtawego; brzeg wyraźnie falisty.
- Wszystkie części po uszkodzeniu lub z wiekiem sinieją (niebieskozielone plamy).
- Blaszki brązowe, potem fioletowobrązowe; wysyp zarodników ciemny, fioletowobrązowy.
- Trzon białawy, włóknisty, rośnie zwykle w gęstych grupach.
Z bliska
fioletowobrązowe blaszkiSpód kapelusza
Blaszki brązowe, potem fioletowobrązowe; brzeg kapelusza falisty.
siniejeTrzon
Trzon białawy, włóknisty; po uszkodzeniu niebieskozielone plamy.
na zrębkachNasada trzonu
Rośnie gromadnie na zrębkach i resztkach drewna; u nasady białe sznury grzybni.
siniejePrzekrój
Miąższ białawy, po uszkodzeniu niebieszczeje.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Gatunek zawleczony, rozprzestrzeniający się w Europie: zrębki drzewne i kora na rabatach w miastach, parki, ogrody. W Polsce rzadko notowany. Jesień do początku zimy (wrzesień–grudzień).
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: brak – zrębki i kora (ściółka na rabatach), resztki drewna.
Uwaga na sobowtóra
Hełmówka jadowita. Hełmówka rośnie w podobnych miejscach (drewno, zrębki), ma rdzawobrązowe blaszki i pierścień, a po ucisku nie sinieje; zawiera śmiertelne amanityny.
Prawo
Psylocybina i psylocyna są w Polsce substancjami psychotropowymi (ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, grupa I-P); posiadanie grzybów, które je zawierają, jest karalne.
Co naprawdę mówią badania
Psylocybina ma niską toksyczność fizyczną i bardzo rzadko kończy się wizytą na SOR, ale silnie wpływa na psychikę, więc główne ryzyka to panika, wypadki i pomyłka gatunkowa przy zbieraniu. Badania kliniczne nad depresją są obiecujące, choć efekty są mniejsze, niż sugerują nagłówki.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: małopolskie.
Najczęstsze pytania
Czy łysiczka siniejąca jest jadalna?
Nie. To grzyb trujący. Psylocybina (w organizmie przechodzi w psylocynę). Objawy zwykle po 20–60 min: rozszerzone źrenice, nudności, kołatanie serca, zaburzenia postrzegania i omamy, lęk; ustępują zwykle po ok. 4–6 h. Objawy pojawiające się dopiero po 6 h lub później sugerują pomyłkę z grzybem zawierającym amanityny (hełmówka, stożkówka) – wtedy natychmiast do szpitala.
Kiedy rośnie łysiczka siniejąca?
Wrzesień – grudzień. Gatunek zawleczony, rozprzestrzeniający się w Europie: zrębki drzewne i kora na rabatach w miastach, parki, ogrody. W Polsce rzadko notowany. Jesień do początku zimy (wrzesień–grudzień).
Łysiczka siniejąca: z czym łatwo ją pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Hełmówka jadowita. Hełmówka rośnie w podobnych miejscach (drewno, zrębki), ma rdzawobrązowe blaszki i pierścień, a po ucisku nie sinieje; zawiera śmiertelne amanityny.
Gdzie w Polsce rośnie łysiczka siniejąca?
Najwięcej notowań (GBIF): małopolskie. Najczęściej pod: brak – zrębki i kora (ściółka na rabatach), resztki drewna.