Wejdź do lasu
Łysiczka serbska (Psilocybe serbica), ilustracja
ilustracja AI
Atlas grzybów

Łysiczka serbska

Psilocybe serbica

Trujący
Sezonwrzesień – listopadSiedliskozbutwiałe drewno, gałązki, ściółka w lasach liściastychPod kapeluszemblaszkiRośniena drewnie

Nazwy ludowe: łysiczka czeska (odmiana bohemica)

Łysiczka serbska to drobny, siniejący grzyb, który rośnie na butwiejących gałązkach i resztkach drewna w lasach Europy Środkowej i na Bałkanach. Opisano ją w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym dziewiątym roku z Serbii i stąd wzięła się jej nazwa. Zawiera psylocybinę, więc jest trująca, a w Polsce jej posiadanie jest nielegalne. Opisujemy ją po to, żeby każdy grzybiarz umiał ją rozpoznać i nie pomylił jej ze śmiertelnie trującą hełmówką.

Jak rozpoznać

Z bliska

Spód kapelusza: brązowe blaszkibrązowe blaszki

Spód kapelusza

Blaszki przyrośnięte, brązowe; wysyp zarodników fioletowobrązowy.

Trzon: cienki, białycienki, biały

Trzon

Trzon cienki, białawy, włóknisty, bez pierścienia.

Nasada trzonu: siniejesinieje

Nasada trzonu

Nasada sinieje; rośnie na resztkach drewna i ściółce.

Przekrój: niebieszczejeniebieszczeje

Przekrój

Miąższ białawy do kremowego, po zgnieceniu lub przekrojeniu niebieszczeje.

Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.

Gdzie i kiedy rośnie

Lasy liściaste i mieszane, na zbutwiałym drewnie, gałązkach i ściółce, także na kompoście i poboczach. W Polsce odmiana bohemica znana z pojedynczego stanowiska (okolice Lubawki). Jesień.

stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru

Najczęściej pod: brak – zbutwiałe drewno, gałązki, ściółka w lasach liściastych.

Uwaga na sobowtóra

Hełmówka jadowita. Hełmówka ma rdzawobrązowe blaszki, pierścień lub strefę włókien na trzonie i nie sinieje; łysiczka ma fioletowobrązowe zarodniki i sinieje.

Prawo

Psylocybina i psylocyna są w Polsce substancjami psychotropowymi (ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, grupa I-P); posiadanie grzybów, które je zawierają, jest karalne.

Co naprawdę mówią badania

Psylocybina ma niską toksyczność fizyczną i bardzo rzadko kończy się wizytą na SOR, ale silnie wpływa na psychikę, więc główne ryzyka to panika, wypadki i pomyłka gatunkowa przy zbieraniu. Badania kliniczne nad depresją są obiecujące, choć efekty są mniejsze, niż sugerują nagłówki.

Fakty, dane i źródła →

Otwórz kartę w atlasieilustracje, zdjęcia grzybiarzy, porównanieGdzie rośnie na mapiewystępowanie w Polsce

Gdzie w Polsce

Najwięcej notowań w bazie GBIF: śląskie.

Najczęstsze pytania

Czy łysiczka serbska jest jadalna?

Nie. To grzyb trujący. Psylocybina (w organizmie przechodzi w psylocynę). Objawy zwykle po 20–60 min: rozszerzone źrenice, nudności, kołatanie serca, zaburzenia postrzegania i omamy, lęk; ustępują zwykle po ok. 4–6 h. Objawy pojawiające się dopiero po 6 h lub później sugerują pomyłkę z grzybem zawierającym amanityny (hełmówka, stożkówka) – wtedy natychmiast do szpitala.

Kiedy rośnie łysiczka serbska?

Wrzesień – listopad. Lasy liściaste i mieszane, na zbutwiałym drewnie, gałązkach i ściółce, także na kompoście i poboczach. W Polsce odmiana bohemica znana z pojedynczego stanowiska (okolice Lubawki). Jesień.

Łysiczka serbska: z czym łatwo ją pomylić?

Najczęściej z gatunkiem Hełmówka jadowita. Hełmówka ma rdzawobrązowe blaszki, pierścień lub strefę włókien na trzonie i nie sinieje; łysiczka ma fioletowobrązowe zarodniki i sinieje.

Gdzie w Polsce rośnie łysiczka serbska?

Najwięcej notowań (GBIF): śląskie. Najczęściej pod: brak – zbutwiałe drewno, gałązki, ściółka w lasach liściastych.

Jak nazywa się łysiczka serbska w innych językach?

Po łacinie to Psilocybe serbica, po niemiecku Serbischer Kahlkopf, a po czesku lysohlávka srbská. Jej odmianę bohemica Czesi nazywają lysohlávka česká, a my łysiczką czeską.

Czy łysiczka serbska rośnie w Polsce?

Bardzo rzadko. Odmianę bohemica, czyli łysiczkę czeską, znamy w Polsce z pojedynczego stanowiska w okolicach Lubawki, opisanego w czasopiśmie Acta Mycologica w dwa tysiące osiemnastym roku. Częściej spotyka się ją w Czechach i Austrii.

Czym łysiczka serbska różni się od łysiczki lancetowatej?

Łysiczka lancetowata rośnie w trawie na łąkach i pastwiskach, a jej kapelusz jest stożkowaty i zakończony ostrym szpiczastym garbkiem. Łysiczka serbska rośnie w lesie na resztkach drewna, a jej kapelusz jest dzwonkowaty, z wiekiem prawie płaski.

Czy łysiczka serbska jest legalna w Polsce?

Nie. Psylocybina i psylocyna są w Polsce substancjami psychotropowymi z grupy I-P ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a posiadanie grzybów, które je zawierają, jest karalne.

Źródła

Rośnie w tym samym czasie