
Kołpaczek ciemnoszary
Panaeolus fimicola
Jak rozpoznać
- Kapelusz 1–3 cm, wypukły do dzwonkowatego, ciemnobrązowy do szarobrązowego, przy brzegu często ciemniejszy pas.
- Higrofaniczny – schnąc jaśnieje od środka, bywa dwubarwny.
- Blaszki szare, potem czarne, cętkowane; wysyp zarodników czarny.
- Trzon cienki, kruchy, jasnobrązowawy, bez pierścienia.
Z bliska
cętkowane blaszkiSpód kapelusza
Blaszki szare, potem czarne, cętkowane.
kruchyTrzon
Trzon cienki, kruchy, jasnobrązowawy, bez pierścienia.
w trawieNasada trzonu
Rośnie w trawie, na nawożonych łąkach.
dwubarwnyPrzekrój
Kapelusz higrofaniczny – schnąc jaśnieje od środka.
Zbliżenia to ilustracje AI. Każdą wątpliwość rozstrzyga grzyboznawca lub zielarz, nie zdjęcie.
Gdzie i kiedy rośnie
Trawniki, łąki i pastwiska, w trawie (nie bezpośrednio na nawozie). Od wiosny do jesieni.
stylutmarkwimajczelipsiewrzpaźlisgru
Najczęściej pod: brak – trawniki, łąki, pastwiska.
Uwaga na sobowtóra
Stożkówka pomarszczona. Stożkówka ma rdzawobrązowe blaszki i zwykle pierścień; kołpaczek ma blaszki ciemnoszare do czarnych i czarny wysyp.
Prawo
Gatunek nie jest wymieniony z nazwy w przepisach; jeśli zawiera psylocybinę, obowiązują przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa I-P).
Co naprawdę mówią badania
Psylocybina ma niską toksyczność fizyczną i bardzo rzadko kończy się wizytą na SOR, ale silnie wpływa na psychikę, więc główne ryzyka to panika, wypadki i pomyłka gatunkowa przy zbieraniu. Badania kliniczne nad depresją są obiecujące, choć efekty są mniejsze, niż sugerują nagłówki.
Gdzie w Polsce
Najwięcej notowań w bazie GBIF: wielkopolskie, świętokrzyskie, kujawsko-pomorskie, podkarpackie, podlaskie.
Najczęstsze pytania
Czy kołpaczek ciemnoszary jest jadalny?
Nie. To grzyb trujący. Czasem zawiera małe ilości psylocybiny. Możliwe łagodne objawy psychiczne i żołądkowe; poważniejsze jest ryzyko pomyłki z trującymi grzybami trawnikowymi.
Kiedy rośnie kołpaczek ciemnoszary?
Maj – październik. Trawniki, łąki i pastwiska, w trawie (nie bezpośrednio na nawozie). Od wiosny do jesieni.
Kołpaczek ciemnoszary: z czym łatwo go pomylić?
Najczęściej z gatunkiem Stożkówka pomarszczona. Stożkówka ma rdzawobrązowe blaszki i zwykle pierścień; kołpaczek ma blaszki ciemnoszare do czarnych i czarny wysyp.
Gdzie w Polsce rośnie kołpaczek ciemnoszary?
Najwięcej notowań (GBIF): wielkopolskie, świętokrzyskie, kujawsko-pomorskie, podkarpackie, podlaskie. Najczęściej pod: brak – trawniki, łąki, pastwiska.