Wejdź do lasu
Żankiel zwyczajny (ziele) (Sanicula europaea L.), ilustracja
ilustracja AI
Zielnik

Żankiel zwyczajny

Sanicula europaea L.

Zioło
Zbiórmaj – lipiecSurowiecziele, liść, kłączeLudowożankiel

Nazwy ludowe: żankiel, sanikuła, Herba Saniculae

Tradycyjne zastosowanie

W medycynie ludowej ziele i liście stosowano przy krwawieniach i dla przyspieszenia gojenia ran. W Austrii do dziś znany jako ludowy środek na rany. Zawiera saponiny trójterpenowe, garbniki i pochodne kwasów hydroksycynamonowych; analiza z 2025 r. potwierdziła ten skład, ale skuteczności u ludzi nie zbadano. Nie ma monografii EMA.

Jak wygląda

Naga bylina cienistych lasów liściastych, 20–60 cm (rzadko do 120 cm). Liście odziomkowe na długich ogonkach, błyszczące, ciemnozielone, dłoniasto podzielone na 3–5 klinowatych, ząbkowanych odcinków. Łodyga prawie bezlistna. Drobne białe lub różowawe kwiaty w małych, kulistych, główkowatych baldaszkach. Owoce kuliste, 4–5 mm, pokryte haczykowatymi szczecinkami, czepiają się ubrań.

Zbiór

Zbiera się: ziele, liść, kłącze.

Kiedy: maj – lipiec.

Postać: napar, okład.

Sobowtóry

Gdzie rośnie

Rośnie w cienistych buczynach i lasach liściastych. Ma drobne białe kwiaty w główkach.

Legendy i dawne wierzenia

Łacińska nazwa Sanicula pochodzi od słowa zdrowie. Średniowieczne przysłowie mówiło: kto ma żankiel, nie potrzebuje chirurga.

Otwórz w Pracowni alchemikamieszanki, kalendarz zbioru, kociołek

Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.

Źródła