
Witania ospała – ashwagandha
Withania somnifera (L.) Dunal
Nazwy ludowe: ashwagandha, żeń-szeń indyjski, śpioszyn lekarski, wiśnia zimowa
Tradycyjne zastosowanie
W medycynie ajurwedyjskiej korzeń uchodzi za adaptogen, czyli środek na stres i zmęczenie. W badaniach z placebo ekstrakty nieco zmniejszały odczuwany stres i lęk oraz trochę poprawiały sen, ale badania są małe i krótkie, a dowody uznaje się za niepewne. Inne obiecywane działania (odporność, płodność, pamięć) nie zostały potwierdzone u ludzi. Monografii EMA brak: komitet HMPC wydał tylko stanowisko, bez monografii.
Jak wygląda
Niski krzew o wysokości 35–75 cm z filcowato owłosionymi pędami. Liście matowozielone, eliptyczne, do 10–12 cm. Kwiaty drobne, zielonkawe, dzwonkowate. Owoc to pomarańczowoczerwona, okrągła jagoda ukryta w rozdętym, papierowym kielichu. Korzeń jasnobeżowy, o „końskim” zapachu.
Zbiór
Zbiera się: korzeń.
Postać: proszek, kapsułki (suplement).
Sobowtóry
- Miechunka rozdęta: też z rodziny psiankowatych, z pomarańczowym „lampionem” wokół owocu, ale lampion jest duży i barwny, a liście nie są filcowate
- Psianka słodkogórz i inne psiankowate z czerwonymi jagodami: trujące – owoców z ogrodu nie jeść
Gdzie rośnie
Pochodzi z Indii, Bliskiego Wschodu i Afryki. W Polsce się jej nie uprawia, surowiec sprowadza się z Indii.
Legendy i dawne wierzenia
W sanskrycie ashwagandha znaczy zapach konia. W ajurwedzie mówiono, że korzeń daje siłę i wytrwałość konia.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
