
Pysznogłówka szkarłatna
Monarda didyma L.
Nazwy ludowe: monarda, herbata Oswego, bergamotka ogrodowa
Tradycyjne zastosowanie
[TRADYCJA] Indianie Oswego znad jeziora Ontario parzyli z liści pysznogłówki herbatę na przeziębienie, ból gardła i wzdęcia. Po „herbatce bostońskiej” w 1773 roku koloniści pili ją zamiast herbaty chińskiej. Liście zawierają olejek z tymolem i karwakrolem, podobnie jak tymianek. Badań klinicznych nie ma, to przede wszystkim aromatyczna herbata.
Jak wygląda
Bylina 60–120 cm o czworokanciastej łodydze. Liście jajowate, ząbkowane, naprzeciwległe, pachną cytrusowo. Na szczycie pędu główka szkarłatnych, rurkowatych kwiatów nad czerwonawymi podsadkami. W Polsce roślina ogrodowa.
Zbiór
Zbiera się: liście, kwiaty.
Kiedy: lipiec – sierpień.
Postać: napar.
Sobowtóry
- pysznogłówka dęta (Monarda fistulosa) – liliowe kwiaty, podobne użycie
- bergamota (Citrus bergamia) – cytrus, od którego pochodzi zapach herbaty Earl Grey; pysznogłówka tylko podobnie pachnie
Gdzie rośnie
Pochodzi ze wschodu Ameryki Północnej, gdzie rośnie nad strumieniami. W Polsce to mrozoodporna bylina rabatowa, którą uwielbiają trzmiele i motyle.
Legendy i dawne wierzenia
Nazwa rodzaju upamiętnia Nicolása Monardesa, lekarza z Sewilli, który w XVI wieku opisał rośliny Nowego Świata, choć sam nigdy tam nie popłynął.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.