
Pierwiosnek lekarski
Primula veris L. (także P. elatior (L.) Hill)
Nazwy ludowe: pierwiosnka, kluczyki św. Piotra, prymulka
Tradycyjne zastosowanie
Tradycyjnie (EMA/HMPC) jako środek wykrztuśny przy kaszlu w przeziębieniu – osobne monografie dla kwiatu i korzenia. Korzeń zawiera więcej saponin i działa silniej.
Jak wygląda
Niska bylina (10–30 cm) suchych łąk i zarośli, z przyziemną rozetą pomarszczonych, jajowatych liści. Na bezlistnym głąbiku jednostronny baldach zwisających, ciemnożółtych, pachnących kwiatów z pomarańczowymi plamkami w gardzieli. Kielich rozdęty, bladozielony.
Zbiór
Zbiera się: kwiat, korzeń.
Kiedy: kwiecień, maj, wrzesień, październik.
Postać: napar, odwar.
Sobowtóry
- Pierwiosnek wyniosły (P. elatior): kwiaty bladożółte, płaskie, bez pomarańczowych plamek – także surowiec
- Prymulki ogrodowe (P. vulgaris, P. obconica): różne kolory; P. obconica silnie uczula skórę
Gdzie rośnie
Rośnie na suchych łąkach, w widnych lasach i zaroślach. Kwitnie bardzo wcześnie, w kwietniu. Jest pod częściową ochroną.
Legendy i dawne wierzenia
W Polsce pierwiosnek nazywano kluczykami świętego Piotra. Według legendy Piotr upuścił klucze do nieba, a w miejscu, gdzie spadły, wyrosły żółte kwiaty. Elfy i wróżki miały chować się w ich kwiatach.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.