
Sok z klonu
Acer platanoides L., Acer pseudoplatanus L. (sok)
Nazwy ludowe: sok klonowy, woda klonowa
Tradycyjne zastosowanie
Brak monografii EMA. Polskie klony (zwyczajny i jawor) dają wiosną sok podobny do brzozowego, tylko trochę słodszy: to głównie woda z odrobiną cukru (zwykle 1–3%, głównie sacharozy) i soli mineralnych. Pito go jako wiosenny napój, a po długim odparowaniu robi się z niego syrop, jak z kanadyjskiego klonu cukrowego. Traktuj go jak napój, a nie lek.
Kiedy płynie sok
Zwykle od połowy lutego do końca marca, gdy noce są mroźne, a dni powyżej zera. Gdy klon zaczyna kwitnąć i pękają pąki, sok gorzknieje. To koniec sezonu.
Jak zbierać, nie szkodząc drzewu
- Wybierz zdrowe drzewo o pniu grubszym niż 25 cm.
- Wywierć jeden cienki otwór (8–10 mm, 2–4 cm głębokości), lekko pod górę, i wsuń czystą rurkę do butelki.
- Zbieraj najwyżej kilka dni z jednego otworu, potem zatkaj go drewnianym kołeczkiem.
- Nigdy nie nacinaj kory siekierą ani dookoła pnia.
Jak przechowywać
- W lodówce kilka dni, na dłużej zamroź albo zapasteryzuj.
- Na 1 litr syropu trzeba odparować około 40–80 litrów soku, zależnie od jego słodyczy.
Jak wygląda
Przejrzysty, wodnisty płyn o delikatnie słodkim smaku. Płynie z klonu zwyczajnego (liście z ostrymi klapami, mleczny sok w ogonku) i jaworu (liście z tępymi klapami), zwykle w lutym i marcu, wcześniej niż z brzozy.
Zbiór
Zbiera się: sok.
Kiedy: luty – marzec.
Postać: świeży sok do picia, syrop klonowy.
Sobowtóry
- sok z brzozy: płynie później (marzec–kwiecień) i jest mniej słodki
Gdzie rośnie
Sok z klonu zbiera się wczesną wiosną, gdy w ciągu dnia jest ciepło, a w nocy przymrozki. W Polsce najczęściej nacina się klon zwyczajny i jawor.
Legendy i dawne wierzenia
Indianie z Ameryki Północnej opowiadali, że kiedyś z klonu płynął gęsty syrop, ale bóg Glooskap rozcieńczył go wodą, żeby ludzie nie rozleniwili się od słodyczy. Od tamtej pory syrop trzeba gotować długo i cierpliwie.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
