
Jodła pospolita
Abies alba Mill.
Nazwy ludowe: jodła biała, cetyna jodłowa (gałązki)
Tradycyjne zastosowanie
Brak monografii EMA. Surowcem zielarskim są jednoroczne gałązki zbierane jesienią i zimą, igły oraz żywica. Destyluje się z nich olejek eteryczny, którego w lecznictwie ludowym używa się do nacierania przy bólach reumatycznych, do kąpieli i do inhalacji przy stanach zapalnych gardła i oskrzeli (działanie wykrztuśne). Przegląd badań z 2023 r. opisuje głównie wyniki laboratoryjne i na zwierzętach; brak mocnych dowodów u ludzi.
Jak wygląda
Wysokie drzewo o prostym pniu i jasnopopielatej, gładkiej korze z pęcherzykami żywicy; stara jodła ma płaski szczyt – „bocianie gniazdo”. Igły płaskie, ok. 2,5 cm, tępe lub wycięte na końcu, z wierzchu błyszcząco ciemnozielone, od spodu z dwoma białymi paskami, ułożone grzebieniasto po dwóch stronach gałązki. Szyszki walcowate, ok. 15 cm, stojące na gałęziach, rozpadają się na drzewie.
Zbiór
Zbiera się: jednoroczne gałązki z igłami (cetyna), igły, żywica.
Kiedy: styczeń, luty, październik, listopad, grudzień.
Postać: olejek eteryczny (nacieranie, kąpiel, inhalacja), kąpiel.
Sobowtóry
- Cis pospolity – SILNIE TRUJĄCY; igły też płaskie, ale zaostrzone, bez białych pasków od spodu, bez szyszek, z czerwonymi osnówkami; jest pod ochroną
- Świerk pospolity – igły czterokanciaste, kłujące, dookoła gałązki; szyszki zwisają
Gdzie rośnie
Jodła rośnie w górach i na pogórzu na południu Polski, w Karpatach, Sudetach i Górach Świętokrzyskich. Ma płaskie igły z dwoma białymi paskami od spodu.
Legendy i dawne wierzenia
W Polsce gałązki jodły, nazywane jedliną, zdobiły wesela i domy w Boże Narodzenie, na długo zanim przyszedł zwyczaj choinki. Podłaźniczkę z wierzchołka jodły wieszano u powały, by chroniła dom i przynosiła urodzaj.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
