
Gryka zwyczajna
Fagopyrum esculentum Moench
Nazwy ludowe: tatarka, hreczka, poganka, gryka siewna
Tradycyjne zastosowanie
Nasiona to kasza i mąka gryczana – wartościowe białko, bez glutenu. Ziele gryki (Fagopyri herba) było surowcem do otrzymywania rutyny (min. 3%); w zielarstwie stosowano je dla wzmocnienia naczyń włosowatych, przy żylakach i krwawieniach z nosa, ale te zastosowania nie mają dobrych badań klinicznych. Monografii EMA nie znaleziono. Gryka to ważna roślina miododajna.
Jak wygląda
Jednoroczna roślina 30–80 cm z czerwonawą, pustą łodygą. Liście sercowato-strzałkowate, do 11 cm, z błoniastymi pochwami (gatkami) u nasady. Drobne, wonne kwiaty białe do różowych, w gęstych baldachogronach z kątów liści. Owoc to brązowa, trójgraniasta niełupka (orzeszek) przypominająca miniaturowy orzeszek bukowy.
Zbiór
Zbiera się: ziele (w początku kwitnienia), nasiona (kasza, mąka).
Kiedy: lipiec – wrzesień.
Postać: napar z ziela, kasza/kuchnia, miód gryczany.
Sobowtóry
- rdestówka powojowata – dziki chwast o podobnych strzałkowatych liściach, ale pnący i z niepozornymi kwiatami
- rdest plamisty – różowe kłosy, liście lancetowate z ciemną plamą
Gdzie rośnie
Uprawia się ją na polach, zwłaszcza na lekkich, piaszczystych glebach. Kwitnie na biało i różowo.
Legendy i dawne wierzenia
Grykę w Polsce nazywano tatarką, bo według dawnych przekazów przyszła ze wschodu w czasach najazdów tatarskich. Kasza gryczana jest dziś jednym z symboli kuchni polskiej.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.