
Dziurawiec zwyczajny
Hypericum perforatum L.
Nazwy ludowe: ziele świętojańskie, ziele Świętego Jana, krzyżowe ziele, ruta polna, przestrzelon, dzwonki Panny Marii
Tradycyjne zastosowanie
Standaryzowane wyciągi (leki apteczne): dobrze ugruntowane stosowanie (EMA/HMPC) przy łagodnej i umiarkowanej depresji – w przeglądzie Cochrane skuteczniejsze od placebo i podobne do leków przeciwdepresyjnych. Herbatka i olej: tradycyjnie przy przejściowym wyczerpaniu psychicznym, łagodnych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych i niepokoju utrudniającym zasypianie; zewnętrznie przy drobnych stanach zapalnych skóry i drobnych ranach.
Jak wygląda
Liście naprzeciwległe, siedzące, eliptyczne, pod światło z prześwitującymi 'dziurkami' (zbiorniki olejku). Kwiaty żółte, 5-płatkowe z czarnymi kropkami na brzegach i pękiem licznych pręcików, w baldachogronach.
Zbiór
Zbiera się: ziele (szczyty kwitnących pędów).
Kiedy: czerwiec – sierpień.
Postać: napar, macerat olejowy (olej świętojański), nalewka.
Sobowtóry
- inne gatunki dziurawca (np. czteroboczny) – rozpoznawalne po łodydze z dwiema listewkami i prześwitujących kropkach na liściach
Gdzie rośnie
Rośnie na suchych łąkach, miedzach, skrajach lasów i w zaroślach w całej Polsce. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liście pod światło mają drobne, przeświecające kropki, od których wzięła się nazwa.
Legendy i dawne wierzenia
To najsłynniejsze ziele nocy świętojańskiej. Wierzono, że odpędza diabła, stąd łacińska nazwa fuga daemonum, czyli ucieczka demonów. Czerwony sok z rozgniecionych kwiatów nazywano krwią świętego Jana, a wianki z dziurawca wieszano w oknach, żeby chroniły dom przed piorunem i złymi mocami.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.