
Żołędzie
Quercus robur L., Quercus petraea (Matt.) Liebl. (owoce)
Nazwy ludowe: żołędzie dębowe
Tradycyjne zastosowanie
Żołędzie to owoce dębu, bogate w skrobię i garbniki. Przez wieki były paszą dla świń, a w biedzie i w czasie wojen jedzeniem dla ludzi: po wypłukaniu garbników robiono z nich mąkę i kawę żołędziową. Kawa żołędziowa bywała też podawana jako domowy środek przy biegunce, bo garbniki działają ściągająco. Nie ma badań potwierdzających działanie lecznicze.
Kiedy zbierać
We wrześniu i październiku, gdy dojrzałe żołędzie same spadają. Wyrzuć te z dziurką (w środku jest larwa) i te, które w wodzie pływają.
Jak wypłukać garbniki
- Obierz żołędzie i rozdrobnij je.
- Zalej zimną wodą i zmieniaj ją 1–2 razy dziennie przez kilka dni, aż przestanie być brązowa, a żołędzie nie będą gorzkie. Można też gotować je w kilku zmianach wody.
- Wysusz, a potem zmiel na mąkę albo upraż na kawę żołędziową.
Jak wygląda
Lśniące, brązowe, podłużne owoce długości 2–3 cm, osadzone w łuskowatej miseczce. U dębu szypułkowego wiszą na długich szypułkach, u bezszypułkowego siedzą tuż przy gałązce.
Zbiór
Zbiera się: owoce (żołędzie).
Kiedy: wrzesień – październik.
Postać: mąka żołędziowa, kawa żołędziowa.
Sobowtóry
- kasztanowiec: lśniące, okrągłe nasiona bez miseczki, TRUJĄCE
- dąb czerwony: żołędzie jeszcze bardziej gorzkie
Gdzie rośnie
Dąb szypułkowy i bezszypułkowy rosną w całej Polsce w lasach liściastych i mieszanych. Żołędzie opadają we wrześniu i październiku. Na surowo są gorzkie i niejadalne.
Legendy i dawne wierzenia
Dąb był drzewem Peruna, słowiańskiego boga piorunów. W świętych gajach dębowych płonął wieczny ogień, a pod najstarszymi dębami składano przysięgi. Żołądź noszony w kieszeni miał dawać siłę i długie życie.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
