
Chrząstnica kędzierzawa
Chondrus crispus Stackh.
Nazwy ludowe: mech irlandzki, karagen, Carrageen
Tradycyjne zastosowanie
To nie roślina, tylko czerwony glon (krasnorost) z atlantyckich wybrzeży Europy i Ameryki Północnej. Po ugotowaniu daje galaretę: w Irlandii i Szkocji robi się z niego mleczny budyń. W dawnych księgach śluzowaty odwar podawano na kaszel i dla osłabionych. Jest surowcem do produkcji karagenu (dodatek E 407), stosowanego jako zagęstnik. Przegląd z 2024 r. zbiera wiele działań w laboratorium i u zwierząt, ale badań klinicznych jest mało. Brak monografii EMA.
Jak wygląda
Niski, krzaczasty glon morski do około 20 cm, przyczepiony do skał tarczowatą nasadą. Plecha chrząstkowata, płaska, 4–5 razy widlasto rozgałęziona jak wachlarz, odcinki 2–15 mm szerokie. Barwa od zielonożółtej przy powierzchni wody po ciemnoczerwoną i purpurowobrązową głębiej; końce bywają niebiesko opalizujące. Po wysuszeniu białawożółta i krucha.
Zbiór
Zbiera się: plecha (cały wysuszony glon).
Postać: odwar (galareta), kuchnia (budyń).
Sobowtóry
- Mastocarpus stellatus – podobny krasnorost, plecha wyraźnie rynienkowata i skręcona; zbierany razem z chrząstnicą
- płucnica islandzka (porost islandzki) – to porost lądowy, też dawny śluzowy lek na kaszel
Gdzie rośnie
To krasnorost, który rośnie na skałach w północnym Atlantyku. Nie rośnie w Bałtyku.
Legendy i dawne wierzenia
W czasie Wielkiego Głodu w Irlandii w XIX wieku ludzie jedli mech irlandzki, by przeżyć. Z chrząstnicy otrzymuje się karagen, którym zagęszcza się dziś wiele produktów.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.
