Wejdź do lasu
Orzeszki bukowe (bukiew) (Fagus sylvatica L.), ilustracja
ilustracja AI
Zielnik

Orzeszki bukowe

Fagus sylvatica L. (nasiona)

Zioło
Zbiórwrzesień – październikSurowiecnasiona (bukiew)Ludowobukiew

Nazwy ludowe: bukiew, bukwa, bukwie

Orzeszki bukowe, czyli bukiew, są jadalne, ale tylko po obróbce cieplnej i w małych ilościach. Surowe zawierają saponiny i kwas szczawiowy, które w większej ilości powodują mdłości, ból brzucha i biegunkę. Zbiera się je we wrześniu i październiku spod buków, a przed jedzeniem trzeba je obrać i uprażyć na suchej patelni.

Tradycyjne zastosowanie

Bukiew to trójkanciaste nasiona buka. Są tłuste (około 40–50% tłuszczu) i pożywne. Dawniej tłoczono z nich olej jadalny, prażono je jak orzeszki i palono na zastępczą kawę, zwłaszcza w czasie wojen i nieurodzaju. Nie są lekiem, tylko leśnym jedzeniem.

Kiedy zbierać

We wrześniu i październiku, gdy okrywy pękają i orzeszki spadają na ziemię. Buk nie owocuje obficie co roku: obfite lata, zwane latami nasiennymi, zdarzają się co kilka lat.

Jak przygotować

Jak wygląda

Małe (około 1,5 cm), trójkanciaste, lśniące, brązowe orzeszki, po dwa w zdrewniałej okrywie pokrytej miękkimi szczecinkami, która pęka na cztery klapy. Leżą jesienią pod bukami wśród rudych liści.

Zbiór

Zbiera się: nasiona (bukiew).

Kiedy: wrzesień – październik.

Postać: prażone orzeszki, olej, zastępcza kawa.

Sobowtóry

Gdzie rośnie

Buk zwyczajny tworzy buczyny na zachodzie, północy i południu Polski, na żyznych glebach. Orzeszki, czyli bukiew, opadają we wrześniu i październiku, najobficiej w latach nasiennych co kilka lat.

Legendy i dawne wierzenia

Z drewna bukowego robiono tabliczki, na których Germanie ryli runy. Niemieckie słowo Buch, czyli książka, i angielskie book pochodzą właśnie od buka. Bukiew była w czasie głodu chlebem biednych.

Otwórz w Pracowni alchemikamieszanki, kalendarz zbioru, kociołek

Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.

Najczęstsze pytania

Czy orzeszki bukowe są trujące?

Nie są groźnie trujące, ale surowe i w większej ilości szkodzą. Zawierają saponiny i kwas szczawiowy, więc po zjedzeniu garści surowych można dostać mdłości, bólu brzucha i biegunki. Po uprażeniu są bezpieczniejsze, ale dalej jemy je z umiarem.

Kiedy zbierać orzeszki bukowe?

We wrześniu i październiku, gdy okrywy pękają i orzeszki spadają pod drzewem. Buk nie owocuje obficie co roku, więc w słabszych latach pod drzewami niewiele znajdziesz.

Jak przygotować orzeszki bukowe?

Wybierz pełne, ciężkie orzeszki, obierz je z twardej łupinki i uprażaj na suchej patelni kilka minut, aż zapachną. Dzieciom dawaj tylko kilka sztuk.

Źródła