
Arcydzięgiel litwor
Angelica archangelica L.
Nazwy ludowe: dzięgiel, litwor, anielskie ziele
Tradycyjne zastosowanie
Tradycyjnie stosowano przy łagodnych skurczach przewodu pokarmowego, wolnym trawieniu, wzdęciach i braku apetytu. Korzeń pobudza wydzielanie soku żołądkowego; furanokumaryny i olejek działają rozkurczowo.
Jak wygląda
Okazała bylina 1–2,5 m z grubą, pustą, często fioletowo nabiegłą łodygą. Liście duże, 2–3-krotnie pierzaste, z rozdętymi pochwami. Kuliste, zielonkawobiałe baldachy; korzeń pachnie korzennie-piżmowo.
Zbiór
Zbiera się: korzeń z kłączem.
Kiedy: marzec, wrzesień, październik.
Postać: odwar, napar.
Sobowtóry
- Szalej jadowity: białe baldachy, rośnie nad wodą, kłącze z komorami i żółtym sokiem – śmiertelnie trujący
- Barszcz Sosnowskiego: białe, płaskie baldachy, łodyga w purpurowe plamy, parzy w słońcu
Gdzie rośnie
Rośnie na wilgotnych łąkach, nad rzekami i w górach. Uprawia się go na plantacjach. Ma okazałe baldachy i aromatyczny korzeń.
Legendy i dawne wierzenia
Według legendy archanioł Michał objawił mnichowi we śnie, że arcydzięgiel leczy zarazę. Stąd nazwa archangelica. Gałązki noszono przeciw czarom i dżumie.
Informacje mają charakter edukacyjny i opisują tradycyjne stosowanie wg monografii EMA/HMPC (Europejskiej Agencji Leków i jej komitetu ds. leków roślinnych).Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. Nigdy nie spożywaj rośliny, której nie rozpoznajesz na 100%.

