
Nathan Stubblefield
Rolnik z Kentucky i telefon bez drutu
◐ Badane
Sąsiad stał na polu ze słuchawką bez kabla i usłyszał: „Halo, Rainey”. Rolnik z Kentucky rozmawiał bez przewodu, zanim wymyślono radio.
Kto: Nathan Stubblefield · Kiedy: 1892–1928 · Gdzie: Murray, Kentucky, USA
Opowieść
Nathan Stubblefield nazywał siebie praktycznym rolnikiem, sadownikiem i elektrykiem. Mieszkał pod miasteczkiem Murray i całe dnie spędzał nad wynalazkami. Opatentował zapalarkę do lamp naftowych, telefon mechaniczny i baterię ziemną, którą zakopywało się w gruncie.
Według wspomnień znajomego, Rainey'a Wellsa, już w 1892 roku Stubblefield dał mu słuchawkę i kazał odejść od szopy. Wells usłyszał wyraźnie: „Halo, Rainey”.
1 stycznia 1902 roku Stubblefield zrobił pokaz dla mieszkańców Murray. W marcu w Waszyngtonie przesłał głos i muzykę z parowca na rzece Potomak na brzeg, na około 540 metrów. Potem w Filadelfii na około 1,6 kilometra. Gazety pisały o nim w całym kraju.
Spółka, która miała sprzedawać jego wynalazek, obiecywała krocie i szybko upadła. Stubblefield poczuł się oszukany. Ostatnie lata spędził samotnie w lichej chacie. Zmarł około 28 marca 1928 roku, a ciało znaleziono dopiero po kilku dniach.
Jak to działa
- Prąd w ziemi: Pierwsze urządzenia przesyłały sygnał przez wilgotną ziemię albo wodę, wbijając w nią pręty. To przewodzenie, nie fale radiowe.
- Indukcja: Później użył dużych cewek. Prąd w jednej cewce wytwarza pole magnetyczne, które wzbudza prąd w drugiej, oddalonej.
- Bateria ziemna: Zakopana cewka z żelaza i miedzi dawała słaby prąd z wilgoci w glebie, jak bateria z dwóch metali.
Śledztwo: fakty i teorie
Udokumentowane
- W 1902 roku Stubblefield publicznie przesyłał głos bez przewodów w Murray, Waszyngtonie i Filadelfii.
- W 1898 roku opatentował baterię ziemną, a w 1908 roku telefon bezprzewodowy na indukcji.
- Zmarł w samotności w 1928 roku.
Teorie
- Pierwsza audycja radiowa. Argumenty zwolenników: Przesyłał głos i muzykę bez przewodu wielu słuchaczom naraz. Co mówią dokumenty: Relacje prasowe z 1902 roku.
- Ciekawy, ale nie radio. Argumenty zwolenników: Działał na krótkim dystansie i przez ziemię lub cewki, nie przez fale elektromagnetyczne. Co mówią dokumenty: Analizy historyków techniki i opis patentu z 1908 roku.
Czego nie wiemy: Jak dokładnie wyglądały jego wczesne urządzenia, bo nie patentował ich i nie zostawił opisów. Co dało jego bateria ziemna poza słabym prądem z gleby.
Sprawdź sam
- Bateria w doniczce: Wbij w wilgotną ziemię w doniczce ocynkowany gwóźdź i kawałek drutu miedzianego, kilka centymetrów od siebie. Podłącz miernik napięcia: pokaże ułamek wolta. Ziemia daje prąd jak u Stubblefielda.
- Sucha i mokra ziemia: Powtórz pomiar w suchej i podlanej doniczce. W mokrej napięcie i prąd są wyraźniejsze, bo woda przewodzi.
- Cewka i kompas: Owiń drut 30 razy wokół ołówka, podłącz do baterii 1,5 V na sekundę i zbliż do kompasu. Igła drga. To pole magnetyczne, które wykorzystywał w indukcji.
Co wiadomo na pewno
Pokazy z 1902 roku naprawdę się odbyły i opisała je prasa. Większość historyków uważa, że nie było to radio, tylko przewodzenie i indukcja na małe odległości. Patent na bezprzewodowy telefon indukcyjny dostał w 1908 roku.