Wejdź do lasu
Silfium
Zaginione sekrety mistrzów

Silfium

Roślina warta tyle co srebro

◐ Badane

Była na monetach, leczyła i przyprawiała potrawy. Rzymianie zjedli ją do ostatniej łodygi.

Kto: Grecy z Cyreny · Kiedy: VII w. p.n.e. – I w. · Gdzie: Cyrenajka, dzisiejsza Libia

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Silfium rosło tylko na wąskim pasie wybrzeża wokół greckiej Cyreny. Nie dało się go uprawiać, więc zbierano dziko rosnące.

Sok z łodyg był przyprawą i lekarstwem na kaszel, gorączkę i bóle. Cyrena biła monety z jego wizerunkiem, a Juliusz Cezar trzymał zapas silfium w skarbcu.

Pliniusz Starszy pisze, że ostatnią znalezioną łodygę podarowano cesarzowi Neronowi. Potem roślina zniknęła.

Jak to działa

  1. Lekarstwo: Dawni lekarze używali jej soku na wiele dolegliwości. Starożytni przypisywali mu też działanie antykoncepcyjne, ale tego nikt nie sprawdził.
  2. Wyginięcie: Nadmierny zbiór, wypas owiec i zmiany klimatu. To może być pierwsza roślina wytępiona przez człowieka.
  3. Odkrycie?: W 2022 roku turecki botanik zasugerował, że silfium może być rośliną Ferula drudeana rosnącą w Turcji. To niepotwierdzone.

Sprawdź sam

  1. Przyprawa hing: Kup w sklepie z przyprawami indyjskimi asafetydę (hing). Rzymianie używali jej, gdy silfium zabrakło. Powąchaj i dodaj szczyptę do smażonej cebuli.
  2. Moneta z Cyreny: Znajdź zdjęcie srebrnej monety z Cyreny z rośliną silfium i porównaj ją z roślinami baldaszkowatymi w ogrodzie botanicznym.
  3. Uwaga na barszcz: Nie szukaj krewnych silfium na łąkach. Barszcz Sosnowskiego też jest baldaszkowaty i parzy skórę. Oglądaj tylko w ogrodzie botanicznym.

Co wiadomo na pewno

Istnienie silfium i jego handel potwierdzają monety i teksty. Sporne jest, czym dokładnie było i czy przetrwało.

Dlaczego zaginęło: Zniknęło w I wieku naszej ery, wyzbierane i wypasione.

Źródła