
Silfium
Roślina warta tyle co srebro
◐ Badane
Była na monetach, leczyła i przyprawiała potrawy. Rzymianie zjedli ją do ostatniej łodygi.
Kto: Grecy z Cyreny · Kiedy: VII w. p.n.e. – I w. · Gdzie: Cyrenajka, dzisiejsza Libia
Opowieść
Silfium rosło tylko na wąskim pasie wybrzeża wokół greckiej Cyreny. Nie dało się go uprawiać, więc zbierano dziko rosnące.
Sok z łodyg był przyprawą i lekarstwem na kaszel, gorączkę i bóle. Cyrena biła monety z jego wizerunkiem, a Juliusz Cezar trzymał zapas silfium w skarbcu.
Pliniusz Starszy pisze, że ostatnią znalezioną łodygę podarowano cesarzowi Neronowi. Potem roślina zniknęła.
Jak to działa
- Lekarstwo: Dawni lekarze używali jej soku na wiele dolegliwości. Starożytni przypisywali mu też działanie antykoncepcyjne, ale tego nikt nie sprawdził.
- Wyginięcie: Nadmierny zbiór, wypas owiec i zmiany klimatu. To może być pierwsza roślina wytępiona przez człowieka.
- Odkrycie?: W 2022 roku turecki botanik zasugerował, że silfium może być rośliną Ferula drudeana rosnącą w Turcji. To niepotwierdzone.
Sprawdź sam
- Przyprawa hing: Kup w sklepie z przyprawami indyjskimi asafetydę (hing). Rzymianie używali jej, gdy silfium zabrakło. Powąchaj i dodaj szczyptę do smażonej cebuli.
- Moneta z Cyreny: Znajdź zdjęcie srebrnej monety z Cyreny z rośliną silfium i porównaj ją z roślinami baldaszkowatymi w ogrodzie botanicznym.
- Uwaga na barszcz: Nie szukaj krewnych silfium na łąkach. Barszcz Sosnowskiego też jest baldaszkowaty i parzy skórę. Oglądaj tylko w ogrodzie botanicznym.
Co wiadomo na pewno
Istnienie silfium i jego handel potwierdzają monety i teksty. Sporne jest, czym dokładnie było i czy przetrwało.
Dlaczego zaginęło: Zniknęło w I wieku naszej ery, wyzbierane i wypasione.