Wejdź do lasu
Ornitopter
Pracownia Leonarda

Ornitopter

Maszyna, która miała machać skrzydłami jak ptak

◐ Badane

Leonardo godzinami patrzył na ptaki i nietoperze. Narysował maszynę, w której człowiek leży i nogami porusza wielkie skrzydła z płótna.

Kto: Leonardo da Vinci · Kiedy: ok. 1485–1505 · Gdzie: Mediolan i Florencja

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Sprawdzono: Modele szybują, ale żaden człowiek nie uniósł się, machając nimi siłą mięśni.

Szkic Leonarda i Rekonstrukcja

Skrzydło jak u nietoperza: drewniane żebra, stawy i bloczki, obok studium ptasiego skrzydła.

Pełnowymiarowe modele według szkiców stoją dziś w muzeach w Mediolanie i Vinci.

Opowieść

Leonardo zapełnił setki stron notatkami o lataniu. W „Kodeksie o locie ptaków” z 1505 roku opisał, jak ptak łapie wiatr, jak zmienia kąt skrzydeł i jak szybuje bez machania.

Jego ornitopter miał skrzydła rozpięte na ponad dziesięć metrów. Pilot leżał na desce, pedałami i dźwignią poruszał skrzydłami, a głową sterował ogonem.

Leonardo chciał wystartować ze wzgórza Monte Ceceri pod Florencją. Nie wiemy, czy ktoś kiedykolwiek spróbował. Zapisał tylko: „Wielki ptak wzbije się do pierwszego lotu”.

Jak to działa

  1. Podpatrzone u natury: Skrzydło nietoperza ma błonę rozpiętą na długich palcach. Leonardo zrobił tak samo: płótno na giętkich żebrach.
  2. Siła człowieka: Człowiek ma za słabe mięśnie w stosunku do swojej wagi. Ptak ma mięśnie piersiowe stanowiące nawet ćwierć masy ciała.
  3. Co z tego zostało: Późniejsze szkice Leonarda pokazują szybowiec. To on był bliżej prawdy: pierwsze loty ludzi to właśnie szybowce Lilienthala w XIX wieku.

Sprawdź sam

  1. Ptaki w zwolnionym tempie: Nagraj telefonem gołębie startujące z placu w zwolnionym tempie. Zobaczysz, że skrzydło składa się przy ruchu w górę, tak jak rysował Leonardo.
  2. Ornitopter na gumkę: Zbuduj z balsy i folii mały ornitopter napędzany gumką, takie zestawy są w sklepach modelarskich. Policz, ile machnięć daje jedna gumka.
  3. Siła ręki: Machaj przez minutę dwiema tekturami jak skrzydłami. Poczujesz, dlaczego człowiek sam nie miał dość mocy.

Co wiadomo na pewno

Ornitopter w wersji Leonarda nie poleciałby: człowiek nie wytwarza dość mocy, a drewno i płótno były za ciężkie. Sama obserwacja ptaków była jednak bardzo dokładna i wyprzedziła swoje czasy. Małe ornitoptery z silnikiem latają dziś jako zabawki i drony.

Dlaczego zaginęło: Notatki Leonarda po jego śmierci rozproszyły się po Europie. Kodeksy odnaleziono i opublikowano dopiero po stuleciach.

Źródła