
Most nad Złotym Rogiem
Sułtan go odrzucił, Norwegia zbudowała
✦ Potwierdzone
Leonardo zaproponował sułtanowi most o rozpiętości około 240 metrów. Wtedy nikt nie umiał zbudować czegoś takiego. Po 500 latach okazało się, że by stał.
Kto: Leonardo da Vinci, Vebjørn Sand · Kiedy: projekt 1502, budowa 2001 · Gdzie: Stambuł i Ås w Norwegii
Sprawdzono: W 2001 roku w Ås w Norwegii stanął mniejszy, drewniany most według jego projektu. W 2019 roku MIT sprawdził model.
Szkic Leonarda i Rekonstrukcja
Jedno przęsło jak napięty łuk, rozszerzone na końcach, żeby się nie kołysało.
Most Leonarda w Ås nad autostradą, z klejonego drewna.
Opowieść
W 1502 roku Leonardo napisał list do sułtana Bajazyda II. Zaproponował most nad zatoką Złoty Róg w Stambule, tak wysoki, że pod nim przepłyną statki z masztami.
Sułtan uznał projekt za niemożliwy. Wtedy najdłuższe mosty miały kilkadziesiąt metrów rozpiętości.
W 2001 roku norweski artysta Vebjørn Sand doprowadził do budowy mniejszej, drewnianej wersji nad drogą w Ås. A w 2019 roku inżynierowie z MIT złożyli model z 126 klocków, bez kleju i zapraw, i sprawdzili, że stoi sam.
Jak to działa
- Łuk ściskany: Kamienie w łuku wzajemnie się dociskają. Im większy ciężar, tym mocniej się trzymają.
- Szerokie stopy: Rozszerzone końce mostu nie pozwalają mu kołysać się na boki w wietrze i przy trzęsieniach ziemi.
- Bez zaprawy: Model z MIT trzymał się sam dzięki samej geometrii, bez kleju i zaprawy.
Sprawdź sam
- Most z patyczków: Ułóż z ołówków albo patyczków po lodach samonośny most Leonarda, bez kleju i bez sznurka. Patyczki trzymają się nawzajem.
- Ile wytrzyma: Kładź na środku mostu monety jedna po drugiej i policz, ile uniesie, zanim się rozsypie.
- Większy w ogrodzie: Z drewnianych listew zbuduj taki sam most nad rowem w ogrodzie. Zbudowały go już dzieci na całym świecie.
Co wiadomo na pewno
Badanie MIT z 2019 roku pokazało, że most Leonarda byłby stabilny, gdyby zbudować go z kamienia. Most w Ås stoi od 2001 roku i jest używany.