
Efekt lotosu
Liść, który nigdy się nie brudzi
✦ Potwierdzone
Lotos rośnie w mule, a jego liście są zawsze czyste. Botanik zajrzał pod mikroskop i odkrył dlaczego.
Kto: Wilhelm Barthlott · Kiedy: 1970–1997 · Gdzie: Bonn, Niemcy
Natura i wynalazek
Liść lotosu pokrywają mikroskopijne guzki z woskiem. Kropla wody nie może się przykleić, toczy się jak kulka i zabiera ze sobą brud.
Samoczyszczące farby elewacyjne, szkło, tkaniny i dachówki. Deszcz myje je za ciebie.
Opowieść
W Azji lotos od tysięcy lat jest symbolem czystości: wyrasta z błota, a kwiat i liście są nieskazitelne.
Niemiecki botanik Wilhelm Barthlott badał powierzchnie liści pod mikroskopem elektronowym. Zauważył, że najczystsze liście wcale nie są gładkie, tylko pokryte guzkami i kryształkami wosku.
W 1997 roku opisał to razem z Christophem Neinhuisem i nazwał efektem lotosu. Dwa lata później w sklepach pojawiła się pierwsza samoczyszcząca farba.
Jak to działa
- Guzki: Powierzchnię pokrywają guzki wielkości kilku mikrometrów, a na nich jeszcze drobniejszy wosk.
- Kulka: Kropla dotyka tylko czubków guzków, więc zostaje okrągła i ledwo dotyka liścia.
- Mycie: Toczy się przy najmniejszym przechyle i zbiera kurz, który przylega do niej mocniej niż do liścia.
Sprawdź sam
- Liść nasturcji: Kapnij wodą na liść nasturcji albo jarmużu. Kropla zwija się w kulkę i spływa.
- Brudny liść: Posyp liść odrobiną kakao, a potem kapnij wodą. Kropla zbiera brud po drodze i liść zostaje czysty.
- Zetrzyj wosk: Potrzyj delikatnie palcem fragment liścia i kapnij znowu. W tym miejscu woda się rozlewa, bo zniszczyłeś mikroskopijne grudki wosku.
Co wiadomo na pewno
Opisane w recenzowanym czasopiśmie Planta (1997). Na tej zasadzie powstały setki produktów i badań nad powierzchniami superhydrofobowymi.