Wejdź do lasu
Efekt lotosu
Podpatrzone u natury

Efekt lotosu

Liść, który nigdy się nie brudzi

✦ Potwierdzone

Lotos rośnie w mule, a jego liście są zawsze czyste. Botanik zajrzał pod mikroskop i odkrył dlaczego.

Kto: Wilhelm Barthlott · Kiedy: 1970–1997 · Gdzie: Bonn, Niemcy

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Natura i wynalazek

Liść lotosu pokrywają mikroskopijne guzki z woskiem. Kropla wody nie może się przykleić, toczy się jak kulka i zabiera ze sobą brud.

Samoczyszczące farby elewacyjne, szkło, tkaniny i dachówki. Deszcz myje je za ciebie.

Opowieść

W Azji lotos od tysięcy lat jest symbolem czystości: wyrasta z błota, a kwiat i liście są nieskazitelne.

Niemiecki botanik Wilhelm Barthlott badał powierzchnie liści pod mikroskopem elektronowym. Zauważył, że najczystsze liście wcale nie są gładkie, tylko pokryte guzkami i kryształkami wosku.

W 1997 roku opisał to razem z Christophem Neinhuisem i nazwał efektem lotosu. Dwa lata później w sklepach pojawiła się pierwsza samoczyszcząca farba.

Jak to działa

  1. Guzki: Powierzchnię pokrywają guzki wielkości kilku mikrometrów, a na nich jeszcze drobniejszy wosk.
  2. Kulka: Kropla dotyka tylko czubków guzków, więc zostaje okrągła i ledwo dotyka liścia.
  3. Mycie: Toczy się przy najmniejszym przechyle i zbiera kurz, który przylega do niej mocniej niż do liścia.

Sprawdź sam

  1. Liść nasturcji: Kapnij wodą na liść nasturcji albo jarmużu. Kropla zwija się w kulkę i spływa.
  2. Brudny liść: Posyp liść odrobiną kakao, a potem kapnij wodą. Kropla zbiera brud po drodze i liść zostaje czysty.
  3. Zetrzyj wosk: Potrzyj delikatnie palcem fragment liścia i kapnij znowu. W tym miejscu woda się rozlewa, bo zniszczyłeś mikroskopijne grudki wosku.

Co wiadomo na pewno

Opisane w recenzowanym czasopiśmie Planta (1997). Na tej zasadzie powstały setki produktów i badań nad powierzchniami superhydrofobowymi.

Źródła