Wejdź do lasu
Hedy Lamarr
Zaginieni i zapomniani wynalazcy

Hedy Lamarr

Gwiazda filmowa, która wymyśliła skaczące częstotliwości

✦ Potwierdzone

W dzień grała w filmach, wieczorami wymyślała. Razem z kompozytorem opatentowała sposób, żeby wróg nie mógł zagłuszyć sterowania torpedą.

Kto: Hedy Lamarr i George Antheil · Kiedy: 1940–1942 · Gdzie: Hollywood, USA

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Hedy Lamarr urodziła się w Wiedniu. Jej pierwszy mąż był handlarzem bronią i zabierał ją na spotkania z wojskowymi i naukowcami. Słuchała uważnie. W 1937 roku uciekła od niego do Paryża, a potem do Hollywood.

Gdy wybuchła wojna, chciała pomóc. Wiedziała, że torpedę sterowaną radiem łatwo zagłuszyć, nadając na tej samej częstotliwości. Wymyśliła, by nadajnik i odbiornik razem przeskakiwały między wieloma częstotliwościami według tajnego wzoru.

Kompozytor George Antheil znał się na synchronizowaniu pianoli. Zaproponował, żeby wzór przeskoków zapisać na rolkach jak dla pianoli, z 88 kanałami, tyle ile klawiszy fortepianu. 11 sierpnia 1942 roku dostali patent numer 2 292 387.

Marynarka wojenna odłożyła pomysł na półkę, a Lamarr poproszono, by sprzedawała obligacje wojenne. Uznanie przyszło późno: w 1997 roku dostała nagrodę Electronic Frontier Foundation, a w 2014 roku wpisano ją do Narodowej Galerii Sław Wynalazców.

Jak to działa

  1. Zagłuszanie: Wróg nadaje szum na tej samej częstotliwości co sterowanie. Torpeda nie słyszy rozkazów.
  2. Przeskoki: Nadajnik i odbiornik zmieniają częstotliwość wiele razy na sekundę, zawsze razem.
  3. Wspólny klucz: Tylko obie strony znają kolejność przeskoków. Zagłuszacz trafia najwyżej na chwilę.

Sprawdź sam

  1. Szyfr kanałów: Ty i kolega macie tę samą listę liczb od 1 do 5 w tajnej kolejności. Co 5 sekund przełączajcie radio albo walkie-talkie na kanał z listy. Ktoś trzeci nie nadąży.
  2. Zagłuszacz w pokoju: Rozmawiajcie, a trzecia osoba niech głośno mówi coś innego. Potem przechodźcie do różnych kątów pokoju według tajnego planu. Łatwiej się dogadać.
  3. Pianola: Obejrzyj w internecie film z pianolą i jej papierową rolką z dziurkami. Każda dziurka to nuta, a u Lamarr każda dziurka to częstotliwość.

Co wiadomo na pewno

Patent Lamarr i Antheila istnieje i opisuje przeskoki częstotliwości do ochrony przed zagłuszaniem. Sama idea skoków częstotliwości była znana już wcześniej, a wojsko zaczęło ją stosować dopiero w 1962 roku. Podobne zasady działają dziś w Bluetooth i wczesnych wersjach Wi-Fi, choć nie są prostą kopią jej patentu.

Źródła