
Hedy Lamarr
Gwiazda filmowa, która wymyśliła skaczące częstotliwości
✦ Potwierdzone
W dzień grała w filmach, wieczorami wymyślała. Razem z kompozytorem opatentowała sposób, żeby wróg nie mógł zagłuszyć sterowania torpedą.
Kto: Hedy Lamarr i George Antheil · Kiedy: 1940–1942 · Gdzie: Hollywood, USA
Opowieść
Hedy Lamarr urodziła się w Wiedniu. Jej pierwszy mąż był handlarzem bronią i zabierał ją na spotkania z wojskowymi i naukowcami. Słuchała uważnie. W 1937 roku uciekła od niego do Paryża, a potem do Hollywood.
Gdy wybuchła wojna, chciała pomóc. Wiedziała, że torpedę sterowaną radiem łatwo zagłuszyć, nadając na tej samej częstotliwości. Wymyśliła, by nadajnik i odbiornik razem przeskakiwały między wieloma częstotliwościami według tajnego wzoru.
Kompozytor George Antheil znał się na synchronizowaniu pianoli. Zaproponował, żeby wzór przeskoków zapisać na rolkach jak dla pianoli, z 88 kanałami, tyle ile klawiszy fortepianu. 11 sierpnia 1942 roku dostali patent numer 2 292 387.
Marynarka wojenna odłożyła pomysł na półkę, a Lamarr poproszono, by sprzedawała obligacje wojenne. Uznanie przyszło późno: w 1997 roku dostała nagrodę Electronic Frontier Foundation, a w 2014 roku wpisano ją do Narodowej Galerii Sław Wynalazców.
Jak to działa
- Zagłuszanie: Wróg nadaje szum na tej samej częstotliwości co sterowanie. Torpeda nie słyszy rozkazów.
- Przeskoki: Nadajnik i odbiornik zmieniają częstotliwość wiele razy na sekundę, zawsze razem.
- Wspólny klucz: Tylko obie strony znają kolejność przeskoków. Zagłuszacz trafia najwyżej na chwilę.
Sprawdź sam
- Szyfr kanałów: Ty i kolega macie tę samą listę liczb od 1 do 5 w tajnej kolejności. Co 5 sekund przełączajcie radio albo walkie-talkie na kanał z listy. Ktoś trzeci nie nadąży.
- Zagłuszacz w pokoju: Rozmawiajcie, a trzecia osoba niech głośno mówi coś innego. Potem przechodźcie do różnych kątów pokoju według tajnego planu. Łatwiej się dogadać.
- Pianola: Obejrzyj w internecie film z pianolą i jej papierową rolką z dziurkami. Każda dziurka to nuta, a u Lamarr każda dziurka to częstotliwość.
Co wiadomo na pewno
Patent Lamarr i Antheila istnieje i opisuje przeskoki częstotliwości do ochrony przed zagłuszaniem. Sama idea skoków częstotliwości była znana już wcześniej, a wojsko zaczęło ją stosować dopiero w 1962 roku. Podobne zasady działają dziś w Bluetooth i wczesnych wersjach Wi-Fi, choć nie są prostą kopią jej patentu.