Wejdź do lasu
Księżycowe drewno
Leśni wizjonerzy

Księżycowe drewno

Drzewo ścięte z księżycem

◐ Badane

Starzy drwale mówili: zetnij drzewo zimą, przy ubywającym księżycu, a drewno przetrwa wieki. Młody leśniczy z Alp im uwierzył i zbudował na tej wiedzy firmę, która stawia domy na całym świecie.

Kto: Erwin Thoma · Kiedy: od lat 80. XX w. · Gdzie: Alpy, Austria

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Erwin Thoma był młodym leśniczym w górach Karwendel. Starzy drwale pokazali mu zasady swoich dziadków: drewno na dach, skrzypce i łodzie ścina się zimą, przy ubywającym księżycu, tuż przed nowiem.

Zamiast je wyśmiać, zaczął z nich korzystać. Założył w Goldegg firmę Thoma Holz i wymyślił ściany z samego drewna, bez kleju, bez gwoździ i bez chemii, łączone bukowymi kołkami.

Jego system Holz100 przeszedł niemieckie i europejskie badania, dostał europejską ocenę techniczną i stoi dziś w ponad tysiącu budynków na kilku kontynentach. Leśniczy z gór pokazał, że wiedza starych drwali może stanąć obok najnowszych norm.

Kim jest Erwin Thoma

Erwin Thoma urodził się w 1962 roku w Bruck an der Großglocknerstraße, w austriackim Pinzgau. Był przewodnikiem górskim, a potem bardzo młodo został leśniczym w rewirze Eng w górach Karwendel. Dziś jest inżynierem, przedsiębiorcą i autorem bestsellerów o drzewach. Firmę prowadzi w Goldegg razem z synem Florianem i córką Elisabeth.

Droga leśniczego

Ściana bez kleju: Holz100

Ściana Holz100 to wiele warstw desek ze świerka i jodły, ułożonych na krzyż. Przez warstwy wbija się suche kołki z buku. Kołek z czasem wchłania wilgoć z otoczenia i pęcznieje, więc zakleszcza deski na stałe, bez grama kleju. Taka ściana nie potrzebuje folii ani wełny: samo drewno izoluje, trzyma ciepło i pachnie lasem.

Gdzie stoją jego budynki

Jego książki

Jak to działa

  1. Zima: Ścina się od grudnia do lutego. Drzewo jest w spoczynku: ma mniej wody i soków, a owady i grzyby śpią.
  2. Ubywający księżyc: Według tradycji przy ubywającym księżycu soki schodzą w dół, a drewno jest suchsze i twardsze.
  3. Korona zostaje: Drzewo kładzie się koroną w dół stoku i zostawia na kilka tygodni z gałęziami. Igły dalej wyciągają wodę z pnia.
  4. Powolne suszenie: Pnie schną powoli, na powietrzu, bez pieca. Drewno ma mniej pęknięć i naprężeń.

Zasady ścinki według tradycji

Thoma buduje z księżycowego drewna domy bez kleju, bez gwoździ i bez chemii, łączone samymi drewnianymi kołkami. Mówi, że ściana z litego drewna pachnie lasem, trzyma ciepło i oddycha.

Śledztwo: fakty i teorie

Udokumentowane

Teorie

Czego nie wiemy: Nie wiemy, ile lasu wystarczy, żeby budować tak na wielką skalę, i jak szybko zmienią się przepisy w Polsce. To dobre pytania do dalszych badań.

Sprawdź sam

  1. Dwie gałęzie: Zimą zetnij w swoim ogrodzie dwie podobne gałęzie z jednego drzewa: jedną przy ubywającym księżycu, drugą przy przybywającym. Zważ je od razu i co tydzień, aż przestaną chudnąć.
  2. Na ślepo: Niech ktoś inny oznaczy gałęzie, a ty zapisuj wagę, nie wiedząc, która jest która. Tak wyklucza się własne oczekiwania.
  3. Próba wody: Gdy obie wyschną, połóż je na dobę w wodzie i zważ znowu. Thoma twierdzi, że drewno księżycowe chłonie mniej wody. Wpisz wynik w dzienniku w poradniku.

Dodatek: co mówią badania

Księżyc nie ciągnie soków jak morza, bo pień jest za mały na pływy. Ale rośliny mają rytmy: szwajcarski badacz Ernst Zürcher opisał w Nature (1998) drobne zmiany grubości pni w rytmie księżyca. Pewne jest też, że zimą drzewo w spoczynku ma mniej cukrów, którymi żywią się grzyby i owady.

Badania naukowe są niejednoznaczne. Zespół Zürchera znalazł niewielkie, ale istotne różnice w schnięciu i gęstości świerków ścinanych w różnych fazach księżyca. Inne badania, m.in. TU Dresden, takich różnic nie znalazły. Thoma odpowiada najprościej: jego domy stoją i przechodzą wszystkie atesty.

Źródła