Wejdź do lasu
Komputer K-202
Polscy wynalazcy zapomniani przez świat

Komputer K-202

Polski minikomputer, który wyprzedził swój czas

✦ Potwierdzone

Ranny w powstaniu warszawskim chłopak uczył się chodzić na górskich szlakach. Trzydzieści lat później zbudował komputer, który mógł zawstydzić Zachód, a skończył jako hodowca świń.

Kto: Jacek Karpiński · Kiedy: 1957–1978 · Gdzie: Warszawa

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Jacek Karpiński (1927–2010) walczył w batalionie Zośka. Drugiego dnia powstania warszawskiego dostał kulę w kręgosłup. Był sparaliżowany, ale znów nauczył się chodzić, wędrując po górach.

Po studiach zbudował maszynę do prognozowania pogody, a w 1959 roku AKAT-1, pierwszy na świecie tranzystorowy analizator równań różniczkowych. Wygrał konkurs UNESCO dla młodych talentów i studiował na Harvardzie i w MIT, ale wrócił do Polski.

Skonstruował perceptron, uczącą się maszynę z kamerą, a potem komputer KAR-65, 30 razy tańszy od wolniejszych polskich maszyn. W latach 1970–1973 jego zespół zbudował minikomputer K-202 na układach scalonych.

K-202 według reklam wykonywał milion operacji na sekundę i mógł obsłużyć dużo więcej pamięci niż podobne maszyny. Powstało jednak tylko około 30 egzemplarzy. Władze zablokowały projekt.

W 1978 roku Karpiński wyjechał na Warmię i zajął się hodowlą drobiu i świń. Potem pracował w Szwajcarii u innego Polaka, Stefana Kudelskiego, twórcy magnetofonów Nagra.

Jak to działa

  1. Układy scalone: Zamiast lamp i pojedynczych tranzystorów K-202 miał małe układy scalone. Dzięki temu był mniejszy i szybszy.
  2. Pamięć stronami: Pamięć była podzielona na strony, jak książka. Komputer przełączał strony i mógł teoretycznie użyć do 8 megabajtów, choć w praktyce dużo mniej.
  3. Klocki: Budowa z modułów pozwalała łączyć kablami kilka jednostek w większy zestaw.

Sprawdź sam

  1. Liczenie na palcach do 31: Każdy palec jednej ręki to cyfra dwójkowa: kciuk 1, wskazujący 2, środkowy 4, serdeczny 8, mały 16. Prostując palce, pokażesz każdą liczbę od 0 do 31. Tak liczy komputer.
  2. Adres w książce: Poproś kogoś o słowo podając numer strony i numer linii. Tak K-202 szukał danych w pamięci: najpierw strona, potem miejsce na stronie.
  3. Policz sam: K-202 miał 64 strony po 64 tysiące słów. Pomnóż i porównaj z pamięcią swojego telefonu.

Co wiadomo na pewno

K-202 był prawdziwym, działającym komputerem i jego egzemplarz stoi w Muzeum Techniki w Warszawie. Liczba miliona operacji na sekundę pochodzi z materiałów reklamowych. Część maszyn wysłanych do Wielkiej Brytanii wróciła do naprawy.

Źródła