
Rolniczy buntownik z Alp
Permakultura na wysokości 1500 metrów
◐ Badane
Urzędnicy karali go grzywnami za to, że nie przycina drzew owocowych. Austriacki góral zrobił ze stromego zbocza ogród pełen stawów, tarasów i roślin, które podobno nie miały prawa tam rosnąć.
Kto: Sepp Holzer · Kiedy: od 1962 · Gdzie: Krameterhof, Salzburg, Austria
Opowieść
Sepp Holzer urodził się w 1942 roku w Ramingstein w Austrii, w katolickiej rodzinie górali. W 1962 roku przejął gospodarstwo rodziców, położone na wysokości od 1100 do 1500 metrów.
Zwykłe metody rolnicze na stromym, zimnym zboczu zawodziły. Holzer zaczął budować tarasy, stawy i wysokie grządki, sadzić rośliny w mieszankach i wypuszczać zwierzęta, żeby pracowały za niego.
Nie przycinał drzew owocowych i za to płacił kary, a nawet grożono mu więzieniem. Austriacki biolog Bernd Lötsch nazwał go rolniczym buntownikiem.
Dziś prowadzi kursy permakultury na całym świecie i doradza przy odnowie zniszczonych krajobrazów, zwłaszcza przy zatrzymywaniu wody w stawach. O jego pracy powstał film „Rolniczy buntownik”.
Jak to działa
- Woda zostaje: Stawy i tarasy zatrzymują deszcz na zboczu, zamiast pozwolić mu spłynąć. Woda oddaje też ciepło w chłodne noce.
- Grządki z drewna: Pod ziemią zakopuje się gałęzie i pnie. Gnijące drewno trzyma wilgoć jak gąbka i powoli nawozi. To tak zwana kultura pagórkowa.
- Mikroklimat: Kamienie i skarpy nagrzewają się w dzień i oddają ciepło nocą. W zakamarkach powstają cieplejsze miejsca niż średnio w okolicy.
Sprawdź sam
- Ciepły kamień: W słoneczny dzień połóż jeden termometr obok dużego kamienia, a drugi na otwartym trawniku. Wieczorem odczytaj oba. Przy kamieniu zwykle jest cieplej.
- Gąbka z drewna: Zważ suchy kawałek spróchniałego drewna, zanurz go na godzinę w wodzie i zważ znowu. Zobaczysz, ile wody potrafi trzymać, jak w grządce Holzera.
- Woda na zboczu: Usyp z ziemi w kuwecie małe zbocze. Polej konewką raz gładkie, raz z małymi tarasami z patyczków. Zobacz, gdzie więcej wody zostaje w ziemi.
Co wiadomo na pewno
Retencja wody w stawach i tarasach oraz mikroklimat przy kamieniach i wodzie to dobrze znane zjawiska. Wysokie grządki z drewnem mają zwolenników, ale ich zalety są słabo zbadane naukowo. Opowieści o egzotycznych roślinach w Alpach pochodzą głównie od samego Holzera i odwiedzających, bez systematycznych pomiarów.