
Rewolucja źdźbła słomy
Rolnik, który postanowił niczego nie robić
◐ Badane
Naukowiec od chorób roślin rzucił pracę w laboratorium i wrócił na rodzinne pole. Przestał orać, pielić i pryskać. Pytał: a co, jeśli natura sama wie lepiej?
Kto: Masanobu Fukuoka · Kiedy: 1938–2008 · Gdzie: Shikoku, Japonia
Opowieść
Masanobu Fukuoka (1913–2008) był mikrobiologiem i specjalistą od chorób roślin. W 1934 roku pracował jako inspektor roślin w urzędzie celnym w Jokohamie.
W 1937 roku ciężko zachorował na zapalenie płuc. Po wyzdrowieniu, jak sam opisywał, przeżył przełom i zwątpił w nowoczesne rolnictwo. Rzucił posadę i wrócił do rodzinnego gospodarstwa na wyspie Shikoku.
Pierwsza próba była nieudana: przestał przycinać drzewa cytrusowe i sad zarósł, a gałęzie się splątały. Zrozumiał, że nie robić nic to nie to samo, co naśladować naturę. Od 1947 roku uprawiał ryż i jęczmień bez orania, a pole przykrywał słomą z poprzednich zbiorów.
Nasiona zamykał w kulkach z gliny i rozrzucał po polu. Glina chroniła je przed ptakami do pierwszego deszczu. W latach 80. jego rodzina wysyłała do Tokio około 90 ton cytrusów rocznie.
W 1975 roku wydał książkę „Rewolucja źdźbła słomy”, przetłumaczoną na angielski w 1978 roku. Jeździł po świecie i sadził nasiona na pustynnych terenach.
Jak to działa
- Bez orki: Ziemi się nie przekopuje. Korzenie, dżdżownice i grzyby same ją spulchniają.
- Ściółka ze słomy: Słoma z poprzednich zbiorów przykrywa glebę, chroni ją przed wysychaniem i chwastami, a potem gnije i nawozi.
- Kulki z nasionami: Nasiona miesza się z gliną i ziemią i robi małe kulki. Rozrzucone leżą bezpiecznie, aż deszcz rozmoczy glinę.
Sprawdź sam
- Kulki z nasionami: Wymieszaj garść gliny lub ziemi ogrodowej z odrobiną wody i nasionami kwiatów łąkowych. Ulep kulki wielkości orzecha laskowego, wysusz i rozrzuć na nieużytku wiosną. Zapisz, co wyrośnie.
- Słoma i słońce: Napełnij dwie doniczki tą samą ziemią i podlej je tak samo. Jedną przykryj warstwą słomy lub suchych liści. Po trzech dniach sprawdź palcem, w której ziemia jest wilgotniejsza.
- Kto pracuje pod deską: Połóż deskę na trawniku i podnieś ją po tygodniu. Dżdżownice, chrząszcze i grzybnia to pracownicy, na których liczył Fukuoka.
Co wiadomo na pewno
Uprawa bez orki i ściółkowanie są dziś dobrze zbadane: zmniejszają erozję i poprawiają życie gleby. Kulki z nasionami to stara technika, którą Fukuoka spopularyzował. Jego twierdzenia, że takie plony dorównują rolnictwu przemysłowemu wszędzie, nie zostały potwierdzone w niezależnych, dużych badaniach.