Wejdź do lasu
Okręt podwodny na pedały
Polscy wynalazcy zapomniani przez świat

Okręt podwodny na pedały

Inżynier, który przepłynął pod okrętem wojennym

✦ Potwierdzone

W 1877 roku w Odessie tłum patrzył na port. Polski inżynier zanurzył się w malutkiej łodzi, którą napędzał nogami, i przepłynął pod okrętem wojennym.

Kto: Stefan Drzewiecki · Kiedy: 1877–1920 · Gdzie: Odessa, Petersburg, Paryż

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Stefan Drzewiecki (1844–1938) urodził się na Podolu. Studiował w Paryżu, a jako 19-latek wrócił walczyć w powstaniu styczniowym. Po klęsce wyjechał i zamieszkał w Wiedniu.

Tam wynalazł licznik kilometrów do dorożek i dromograf, który sam rysował na mapie kurs statku. Na wystawie w Wiedniu w 1873 roku dromograf zauważył rosyjski wielki książę i zaprosił Drzewieckiego do Petersburga.

W 1877 roku w Odessie Drzewiecki pokazał jednoosobowy okręt podwodny. Śrubę kręciło się pedałami. Sam konstruktor przepłynął nim pod okrętem zacumowanym w porcie. Jako pierwszy założył też na okręcie podwodnym peryskop.

Potem budował coraz większe łodzie: czteroosobowe, a w 1888 roku pierwszą z napędem elektrycznym. Pod jego kierunkiem powstało 50 czteroosobowych okrętów.

W Paryżu zajął się lotnictwem. Obserwował ptaki i obliczał, jak pracuje śmigło. Jego teorię śmigieł nagrodziła w 1920 roku Francuska Akademia Nauk.

Jak to działa

  1. Siła nóg: Pilot siedział w ciasnej kabinie i pedałami kręcił śrubą, jak na rowerze.
  2. Zanurzenie: Łódź zanurzała się, gdy przyjęła do zbiorników wodę, i wynurzała, gdy ją wypchnęła.
  3. Śmigło liczone kawałkami: Drzewiecki podzielił łopatę śmigła na wąskie paski i policzył siłę na każdym z nich. Tak liczy się śmigła do dziś.

Sprawdź sam

  1. Nurek w butelce: Wrzuć saszetkę ketchupu albo pipetę z odrobiną wody do pełnej plastikowej butelki i zakręć. Ściśnij butelkę: nurek tonie. Puść: wypływa. Tak działa zanurzanie łodzi.
  2. Peryskop z kartonu: Wytnij dwa okienka na przeciwnych końcach kartonu po mleku i wklej pod kątem 45 stopni dwa małe lusterka. Wyglądaj zza stołu, nie wychylając głowy.
  3. Kąt łopatki: Zrób papierowy wiatraczek. Zegnij łopatki raz mocniej, raz słabiej i dmuchaj z tej samej odległości. Kąt łopatki zmienia, jak szybko się kręci.

Co wiadomo na pewno

Okręty Drzewieckiego pływały i były budowane seryjnie dla rosyjskiej marynarki. Jego metoda liczenia śmigła po kawałkach łopaty jest podstawą tak zwanej teorii elementu łopaty, której uczy się inżynierów lotnictwa.

Źródła