Wejdź do lasu
Wóz pancerny
Pracownia Leonarda

Wóz pancerny

Czołg z drewna, z zagadkowym błędem w kołach

◐ Badane

Drewniany żółw z armatami dookoła, poruszany korbami przez ośmiu ludzi w środku. Ale na szkicu koła kręcą się w przeciwne strony.

Kto: Leonardo da Vinci · Kiedy: 1487 · Gdzie: Mediolan, dla Ludovica Sforzy

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Sprawdzono: W 2010 roku brytyjska telewizja zbudowała go w skali 1:1. Ruszył dopiero po poprawieniu przekładni.

Szkic Leonarda i Rekonstrukcja

Stożkowy pancerz z wieżyczką obserwacyjną, armaty dookoła i przekładnie z korbami w środku.

Pełnowymiarowy wóz pancerny z drewna według szkicu.

Opowieść

Leonardo pisał do księcia Mediolanu, że zrobi „wozy kryte, bezpieczne i nie do zdobycia”, które wjadą w szeregi wroga z armatami.

Rysunek pokazuje pancerz jak skorupa żółwia, wzmocniony metalowymi płytami. W środku ludzie kręcą korbami, które przez koła zębate napędzają cztery koła.

Jest tylko jeden problem: przekładnie na szkicu sprawiają, że przednie i tylne koła kręcą się w przeciwne strony. Wóz stałby w miejscu.

Jak to działa

  1. Przekładnie: Korby kręcą koła zębate, a te koła wozu. To ta sama idea co w rowerze.
  2. Błąd celowy?: Niektórzy badacze sądzą, że Leonardo, który nie lubił wojny, celowo wprowadził błąd, żeby nikt nie zbudował maszyny bez niego.
  3. Za ciężki: Ośmiu ludzi z trudem ruszyłoby ważący wiele ton wóz po prawdziwym polu. Konie w środku by się nie zmieściły.

Sprawdź sam

  1. Znajdź błąd Leonarda: Złóż z klocków dwa koła zębate połączone tak jak na rysunku. Zobaczysz, że przednie i tylne koła kręcą się w przeciwne strony.
  2. Kulki na stożku: Rzucaj szklanymi kulkami w płaską tekturę i w papierowy stożek. Od stożka kulki odbijają się w bok. Dlatego pancerz był skośny.
  3. Policz załogę: Spróbuj z kimś pchać wózek z ciężkimi workami po trawie. Policz, ilu ludzi trzeba by w środku, żeby go poruszyć.

Co wiadomo na pewno

Po poprawieniu przekładni wóz jedzie, ale bardzo wolno i tylko po płaskim. Czy błąd był celowy, tego nie wiemy. Prawdziwe czołgi pojawiły się dopiero w 1916 roku, z silnikiem i gąsienicami.

Źródła