
Automaty Herona
Drzwi, które otwierają się same, i automat na monetę
✦ Potwierdzone
Wrzucasz monetę i z naczynia leje się woda. To nie dzisiejszy automat z napojami, tylko świątynia w Aleksandrii dwa tysiące lat temu.
Kto: Heron z Aleksandrii · Kiedy: I wiek n.e. · Gdzie: Aleksandria, Egipt
Opowieść
Heron uwielbiał maszyny, które zadziwiają. W księdze Automata opisał posągi nalewające wino, ptaki śpiewające dzięki powietrzu i drzwi świątyni, które otwierały się same, gdy kapłan rozpalił ogień na ołtarzu.
Opisał też automat na monetę. Moneta spadała na szalkę, szalka przechylała dźwignię, a dźwignia otwierała zawór. Wypływała odrobina wody do obmycia. Gdy moneta zsuwała się z szalki, przeciwwaga zamykała zawór.
Zbudował nawet mechaniczny teatr. Lalki poruszały się przez blisko 10 minut według programu zapisanego w sznurkach nawiniętych na wałek. Grzmot robiły metalowe kulki spadające na ukryty bęben.
To był program sterujący, zapisany w sznurku i kołkach. Ten sam pomysł wróci w pozytywkach, krosnach Jacquarda i w końcu w komputerach.
Jak to działa
- Ciepło otwiera drzwi: Ogień ogrzewał powietrze w zamkniętym zbiorniku. Powietrze wypychało wodę do wiadra, wiadro ciężało i przez linki obracało drzwi.
- Moneta jako ciężarek: Waga monety przechyla szalkę i otwiera zawór na chwilę. Gdy moneta spadnie, zawór się zamyka.
- Program ze sznurka: Sznurek owinięty wokół wałka z kołkami zmienia kierunek i tempo ruchu lalek. Długość i kolejność pętli to program.
Sprawdź sam
- Fontanna Herona z butelek: Połącz trzy plastikowe butelki rurkami do akwarium według schematu fontanny Herona. Woda tryska w górę bez pompy, dopóki nie wyrówna się poziom.
- Automat z linijki: Połóż linijkę na ołówku jak huśtawkę. Na jednym końcu postaw nakrętkę przykrywającą otwór w kubeczku z wodą. Połóż monetę na drugim końcu: nakrętka się unosi i woda wypływa.
- Program ze sznurka: Nawiń sznurek na ołówek raz w jedną, raz w drugą stronę i przywiąż do niego zabawkę. Ciągnij sznurek równo: zabawka jedzie do przodu, potem cofa. Ułożyłeś program.
Co wiadomo na pewno
Teksty Herona przetrwały i opisują urządzenia bardzo dokładnie. Współczesne rekonstrukcje automatów i teatru działają. Heron korzystał też z prac wcześniejszego wynalazcy Ktesibiosa.