Wejdź do lasu
Automaty Herona
Genialni starożytni

Automaty Herona

Drzwi, które otwierają się same, i automat na monetę

✦ Potwierdzone

Wrzucasz monetę i z naczynia leje się woda. To nie dzisiejszy automat z napojami, tylko świątynia w Aleksandrii dwa tysiące lat temu.

Kto: Heron z Aleksandrii · Kiedy: I wiek n.e. · Gdzie: Aleksandria, Egipt

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

Heron uwielbiał maszyny, które zadziwiają. W księdze Automata opisał posągi nalewające wino, ptaki śpiewające dzięki powietrzu i drzwi świątyni, które otwierały się same, gdy kapłan rozpalił ogień na ołtarzu.

Opisał też automat na monetę. Moneta spadała na szalkę, szalka przechylała dźwignię, a dźwignia otwierała zawór. Wypływała odrobina wody do obmycia. Gdy moneta zsuwała się z szalki, przeciwwaga zamykała zawór.

Zbudował nawet mechaniczny teatr. Lalki poruszały się przez blisko 10 minut według programu zapisanego w sznurkach nawiniętych na wałek. Grzmot robiły metalowe kulki spadające na ukryty bęben.

To był program sterujący, zapisany w sznurku i kołkach. Ten sam pomysł wróci w pozytywkach, krosnach Jacquarda i w końcu w komputerach.

Jak to działa

  1. Ciepło otwiera drzwi: Ogień ogrzewał powietrze w zamkniętym zbiorniku. Powietrze wypychało wodę do wiadra, wiadro ciężało i przez linki obracało drzwi.
  2. Moneta jako ciężarek: Waga monety przechyla szalkę i otwiera zawór na chwilę. Gdy moneta spadnie, zawór się zamyka.
  3. Program ze sznurka: Sznurek owinięty wokół wałka z kołkami zmienia kierunek i tempo ruchu lalek. Długość i kolejność pętli to program.

Sprawdź sam

  1. Fontanna Herona z butelek: Połącz trzy plastikowe butelki rurkami do akwarium według schematu fontanny Herona. Woda tryska w górę bez pompy, dopóki nie wyrówna się poziom.
  2. Automat z linijki: Połóż linijkę na ołówku jak huśtawkę. Na jednym końcu postaw nakrętkę przykrywającą otwór w kubeczku z wodą. Połóż monetę na drugim końcu: nakrętka się unosi i woda wypływa.
  3. Program ze sznurka: Nawiń sznurek na ołówek raz w jedną, raz w drugą stronę i przywiąż do niego zabawkę. Ciągnij sznurek równo: zabawka jedzie do przodu, potem cofa. Ułożyłeś program.

Co wiadomo na pewno

Teksty Herona przetrwały i opisują urządzenia bardzo dokładnie. Współczesne rekonstrukcje automatów i teatru działają. Heron korzystał też z prac wcześniejszego wynalazcy Ktesibiosa.

Źródła