Wejdź do lasu
Mechanizm z Antykithiry
Zaginione sekrety mistrzów

Mechanizm z Antykithiry

Komputer sprzed dwóch tysięcy lat

✦ Potwierdzone

Poławiacze gąbek wyłowili z wraku zielony kawałek brązu. Po stu latach okazało się, że to najstarszy komputer świata.

Kto: Nieznany grecki mistrz · Kiedy: II–I w. p.n.e. · Gdzie: Grecja

Zobacz ilustrowaną historięzdjęcia, animacje i doświadczenia do zrobienia samemu

Opowieść

W 1900 roku greccy poławiacze gąbek schronili się przed sztormem przy wyspie Antykithira. Na dnie znaleźli rzymski wrak pełen posągów. Wśród skarbów leżała skorodowana bryła brązu z kółkami zębatymi.

Dopiero tomografia w 2005 roku odsłoniła wnętrze: ponad 30 kół zębatych i tysiące maleńkich napisów.

Urządzenie pokazywało ruch Słońca i Księżyca, fazy Księżyca, przewidywało zaćmienia i odliczało lata do igrzysk olimpijskich. Coś równie skomplikowanego pojawiło się ponownie dopiero w średniowiecznych zegarach astronomicznych.

Jak to działa

  1. Korbka: Obracało się korbką z boku. Jeden obrót kół oznaczał upływ czasu: dni, miesięcy, lat.
  2. Koła: Dziesiątki kół zębatych o dobranych liczbach zębów odtwarzały cykle nieba, nawet nierówny bieg Księżyca.
  3. Tarcze: Z przodu pokazywał położenie Słońca i Księżyca na zodiaku, z tyłu kalendarz i zaćmienia.

Sprawdź sam

  1. Koła z kartonu: Wytnij dwa koła zębate z kartonu, jedno z 10 zębami, drugie z 20. Obróć duże raz i policz obroty małego. Tak liczyła maszyna z Antykithiry.
  2. Dziennik księżyca: Przez miesiąc rysuj co noc kształt księżyca. Po około 29,5 dnia faza wraca. Maszyna pokazywała to bez okna.
  3. Saros: Znajdź daty dwóch zaćmień oddalonych o 18 lat i 11 dni. Starożytni znali ten rytm i wpisali go w tarczę maszyny.

Co wiadomo na pewno

Badania zespołu Antikythera Mechanism Research Project opublikowano w Nature (2006) i Scientific Reports (2021). Fragmenty są w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach.

Dlaczego zaginęło: Nie przetrwał żaden inny egzemplarz ani instrukcja. Wiedza o takich mechanizmach zniknęła na ponad tysiąc lat.

Źródła