Wejdź do lasu
Turystyka

Survival

Tarp, węzły, nóż, ognisko i co robić, gdy coś pójdzie nie tak

Umiejętności krok po kroku i osiem trudnych sytuacji. Na podstawie zaleceń GOPR i TOPR, ustawy o lasach i zasad pierwszej pomocy. W nagłej sytuacji zawsze najpierw dzwoń po pomoc.

Tarp: dach z płachty

Tarp: dach z płachty

Tarp to lekka płachta z oczkami na brzegach. Z linką i kilkoma śledziami zrobisz z niej dach na deszcz albo osłonę od wiatru. Zawsze ustaw go niską, pochyłą stroną do wiatru.

Daszek

Na krótki postój i deszcz bez wiatru.

  1. Rozciągnij linkę między dwoma drzewami na wysokości klatki piersiowej i mocno ją napnij.
  2. Przywiąż dwa rogi płachty do linki.
  3. Drugi brzeg opuść w stronę wiatru i przypnij śledziami do ziemi.
  4. Napnij boki, żeby woda spływała, a nie zbierała się w worku.

Namiot A

Na noc, gdy pada i wieje z różnych stron.

  1. Rozciągnij linkę między drzewami nisko, na wysokości pasa.
  2. Przełóż płachtę przez linkę, tak żeby po obu stronach zwisało tyle samo.
  3. Oba dolne brzegi przypnij śledziami, ukośnie na zewnątrz.
  4. Z boku, od którego wieje, zejdź płachtą niżej.

Klin na wiatr

Na silny wiatr, gdy masz tylko jedno drzewo albo kij.

  1. Jeden róg płachty przywiąż do drzewa lub kija na wysokości około metra.
  2. Przeciwny róg przypnij śledziem do ziemi, od strony wiatru.
  3. Dwa boczne rogi rozciągnij i przypnij nisko przy ziemi.
  4. Wejście zostaje od strony drzewa, plecami do wiatru.

Pod tarp połóż karimatę. Zimna ziemia wyciąga ciepło szybciej niż powietrze.

3 węzły do tarpa

3 węzły do tarpa

Nie musisz znać stu węzłów. Te trzy wystarczą, żeby rozstawić tarp i potem łatwo go zwinąć.

Ósemka

Zgrubienie na końcu linki, żeby nie wysunęła się z oczka.

  1. Zrób na lince pętlę.
  2. Przełóż koniec za linką, robiąc drugi zakręt, jak cyfra 8.
  3. Przełóż koniec przez pierwszą pętlę i zaciśnij.

Węzeł ratowniczy (zwany też skrajnym tatrzańskim)

Stała pętla wokół drzewa, która się nie zaciska i łatwo ją rozwiązać.

  1. Zrób na lince małe oczko. To nora, a linka nad nią to drzewo.
  2. Królik wychodzi z nory: koniec linki przełóż przez oczko od spodu.
  3. Obiega drzewo: przeprowadź koniec za linką.
  4. Wraca do nory: wsuń koniec z powrotem przez oczko i zaciśnij.

Węzeł napinający

Na odciągu do śledzia: przesuwasz go i napinasz linkę bez rozwiązywania.

  1. Okręć linkę wokół śledzia i wróć końcem wzdłuż niej.
  2. Owiń końcem linkę dwa razy, w stronę śledzia.
  3. Trzeci raz owiń dalej od śledzia i zaciśnij.
  4. Przesuwaj węzeł po lince: tak napniesz tarp bez rozwiązywania.

Na końcu każdego węzła zostaw co najmniej dłoń luzu, wtedy się nie rozwiąże.

Nóż w lesie

Nóż w lesie

Dobry nóż do lasu ma stałe ostrze długości około dziesięciu centymetrów, mocną rękojeść i pochwę. Do strugania i krojenia to wystarczy. Większy nie znaczy lepszy.

Jaki nóż

Na co patrzeć przy wyborze.

  1. Ostrze stałe, nie składane, około 10 cm.
  2. Grzbiet ostrza prosty i kanciasty, przyda się do krzesiwa.
  3. Rękojeść, która nie ślizga się w mokrej dłoni.
  4. Stal nierdzewna jest łatwiejsza w utrzymaniu. Węglowa łatwiej się ostrzy, ale trzeba ją wycierać do sucha.

Bezpiecznie

Zasady, które chronią przed skaleczeniem.

  1. Zawsze strugaj od siebie, nigdy w stronę ręki ani nogi.
  2. Pracuj na siedząco, z łokciami na kolanach i patykiem przed kolanem, nie na udzie.
  3. Zanim zaczniesz, sprawdź, czy nikt nie stoi na wyciągnięcie ręki z nożem.
  4. Nóż odkładaj zawsze do pochwy, nigdy na ziemię.

Ostrzenie

Tępy nóż jest groźniejszy, bo trzeba na niego mocno naciskać.

  1. Połóż ostrze na kamieniu do ostrzenia pod niewielkim kątem, mniej więcej jak grubość dwóch monet.
  2. Przesuwaj je równo, całą długością, kilka razy z jednej strony i tyle samo z drugiej.
  3. Sprawdź na kartce papieru: ostry nóż tnie ją gładko.

Ognisko

Ognisko

W lesie i do 100 metrów od niego ognisko wolno palić tylko w miejscu wyznaczonym przez właściciela lasu (ustawa o lasach, art. 30). Na leśnej polanie i w parku narodowym jest to zabronione.

Jak rozpalić

W miejscu na ognisko, z wodą pod ręką.

  1. Przygotuj trzy kupki: suchą trawę lub korę brzozy, patyczki cienkie jak zapałka i grubsze jak kciuk.
  2. Zrób małe gniazdo z podpałki, nad nim daszek z cienkich patyczków.
  3. Podpal od strony wiatru i dokładaj grubsze patyki dopiero, gdy cienkie dobrze się palą.

Jak zgasić

Zanim odejdziesz, nawet na chwilę.

  1. Zalej żar wodą, aż przestanie syczeć.
  2. Rozgarnij go patykiem i zalej jeszcze raz.
  3. Dotknij dłonią z bliska: popiół ma być zimny.

Gdy jest susza i w lesie obowiązuje zakaz wstępu albo ogłoszono zagrożenie pożarowe, nie rozpalaj ognia nigdzie.

Spakuj plecak

Spakuj plecak

Odhaczaj rzeczy przy pakowaniu. Telefon zapamięta listę do następnego wyjścia.

Quiz: co zrobisz?

  1. Zgubiłeś szlak w lesie. Co robisz najpierw? Zatrzymuję się i wracam po swoich śladach do ostatniego znaku. Zgubiony szlak najłatwiej odnaleźć, wracając po swoich śladach. Potoki w górach prowadzą często w jary i na progi skalne.
  2. Na grani łapie Cię burza. Co robisz? Schodzę z grani, odkładam kije i kucam na plecaku, ze złączonymi stopami. Pioruny trafiają w najwyższe punkty. Zejdź niżej, z dala od grani, samotnych drzew i metalu.
  3. Chce Ci się pić, a obok płynie górski strumień. Co robisz? Gotuję wodę co najmniej minutę albo przelewam ją przez filtr. Nawet czysta woda może mieć bakterie i pasożyty. Chustka zatrzyma tylko piasek.
  4. Gdzie wolno rozpalić ognisko w lesie? Tylko w miejscu wyznaczonym przez właściciela lasu. Tak mówi ustawa o lasach. Zakaz obejmuje też pas 100 metrów od lasu.
  5. Żmija ukąsiła kolegę w nogę. Co robisz? Unieruchamiam nogę, uspokajam go i dzwonię pod 112. Wysysanie i opaska uciskowa szkodzą. Mniej ruchu oznacza wolniejsze krążenie jadu, a pomoc trzeba wezwać zawsze.
  6. Nad Tobą leci śmigłowiec, a Ty potrzebujesz pomocy. Jaki znak dajesz? Obie ręce w górę, jak litera Y. Obie ręce w górę to Y, czyli tak, potrzebuję pomocy. Jedna w górę, a druga w dół znaczy: nie potrzebuję.
  7. Kolega przemókł, trzęsie się z zimna i mówi coraz wolniej. Co robisz? Zdejmuję mokre ubranie, daję suche, chronię od wiatru i daję ciepły, słodki napój. Alkohol i rozcieranie przyspieszają utratę ciepła. Liczy się suche ubranie, osłona od wiatru i ciepło.
  8. Noc zaskoczyła Cię w lesie. Co robisz? Zostaję, robię osłonę od wiatru, izoluję się od ziemi i daję znać bliskim. Po ciemku łatwo się zgubić albo spaść. Ziemia wyciąga ciepło, więc usiądź na plecaku albo gałęziach.
  9. Jak bezpiecznie strugać patyk nożem? Od siebie, z patykiem przed kolanem. Ostrze, które się ześlizgnie, ma trafić w powietrze, a nie w nogę czy rękę.
  10. Wieje i pada. Jak ustawiasz tarp? Nisko, pochyłą stroną do wiatru. Nisko ustawiony tarp nie łopocze, a wiatr i deszcz spływają po nim, zamiast wpadać do środka.

Zgubiłem się

Zgubiłem się
  1. Zatrzymaj się i nie idź dalej na oślep. Napij się, zjedz coś, uspokój oddech.
  2. Pomyśl, skąd przyszedłeś. Najpewniej jest wrócić po swoich śladach do ostatniego znaku szlaku.
  3. Gdy nie wiesz, gdzie jesteś, a zapada zmrok, zostań w miejscu i dzwoń po pomoc. Ratownikom łatwiej znaleźć kogoś, kto się nie rusza.

Woda

Woda
  1. Zabierz co najmniej półtora litra wody, latem i na długą trasę więcej.
  2. Wodę z potoku lub źródła pij dopiero po przegotowaniu albo przefiltrowaniu.
  3. Pragnienie, ból głowy i ciemny mocz to znak, że pijesz za mało.

Ciepło i nocleg

Ciepło i nocleg
  1. Ubieraj się na cebulkę: kilka cienkich warstw grzeje lepiej niż jedna gruba.
  2. Nie siadaj ani nie śpij wprost na ziemi, podłóż plecak, gałązki albo karimatę.
  3. Folia ratunkowa waży kilkadziesiąt gramów, a w nagłej sytuacji chroni przed wychłodzeniem.
  4. Dreszcze, niezdarność i splątanie to wyziębienie: schowaj się przed wiatrem, przebierz w suche ubranie, wypij coś ciepłego i słodkiego.

Ogień

Ogień
  1. W lesie i do 100 metrów od lasu ogień wolno rozpalać tylko w miejscach do tego wyznaczonych. Tak mówi ustawa o lasach.
  2. Ognisko pal w kręgu z kamieni, z dala od drzew, i miej obok wodę.
  3. Zanim odejdziesz, zalej ognisko wodą i rozgarnij, aż popiół będzie zimny.

Burza w górach

Burza w górach
  1. Sprawdzaj prognozę. Latem burze najczęściej przychodzą po południu, więc w góry wychodź wcześnie rano.
  2. Gdy grzmi, zejdź ze szczytu i grani, z dala od łańcuchów, metalowych barierek i pojedynczych drzew.
  3. Jeśli nie zdążysz zejść, kucnij na plecaku ze złączonymi stopami, kilka metrów od innych osób.

Kierunki bez kompasu

Kierunki bez kompasu
  1. Około południa słońce jest na południu, latem około godziny trzynastej.
  2. Nocą znajdź Wielki Wóz. Odmierz pięć razy odległość między dwiema tylnymi gwiazdami jego „skrzyni”, a trafisz na Gwiazdę Polarną. Ona wskazuje północ.
  3. Mech na pniach nie jest pewnym znakiem północy. Rośnie tam, gdzie jest wilgotno.

Wzywanie pomocy

Wzywanie pomocy
  1. Zadzwoń pod 985 lub 601 100 300 (GOPR i TOPR) albo pod 112.
  2. Górski sygnał ratunkowy: sześć gwizdnięć albo błysków latarką na minutę, potem minuta przerwy. Odpowiedź to trzy sygnały na minutę.
  3. Do śmigłowca: obie ręce w górę (litera Y) znaczy „potrzebuję pomocy”, jedna ręka w górę, a druga w dół (litera N) znaczy „nie potrzebuję”.

Żmija i kleszcze

Żmija i kleszcze
  1. Żmija kąsa tylko wtedy, gdy się ją nadepnie albo złapie. Patrz pod nogi na nasłonecznionych kamieniach.
  2. Po ukąszeniu unieruchom kończynę, nie nacinaj rany, nie wysysaj jadu, nie zakładaj opaski uciskowej i dzwoń pod 112.
  3. Kleszcza wyjmij pęsetą tuż przy skórze, a ranę zdezynfekuj. Jeśli w ciągu kilku tygodni pojawi się powiększający się rumień, idź do lekarza.
Otwórz w aplikacjidziała też offline, gdy strona się wczyta