Wejdź do lasu
Nikotyna
Substancja · uzależnia

Nikotyna

główna substancja tytoniu

Substancja z liści tytoniu, która bardzo szybko uzależnia. W papierosie zabija głównie dym, ale to nikotyna trzyma w nałogu. Rzucić się da, a z pomocą udaje się znacznie częściej.

Otwórz pełną stronęmapa działania na ciało, objawy, pomoc

Zatrucie? Dzwoń 112. Ośrodki toksykologiczne: Kraków 12 64 68 550, Gdańsk 58 682 04 04.

Gdzie występuje

Jak działa na organizm

Po zaciągnięciu się nikotyna dociera do mózgu w kilka sekund. Tam pobudza miejsca, które dają poczucie nagrody, i na chwilę jest przyjemnie, spokojniej, łatwiej się skupić.

Mózg szybko się przyzwyczaja i dorabia sobie więcej „gniazd” na nikotynę. Gdy jej poziom spada, te gniazda się upominają: pojawia się rozdrażnienie, niepokój i głód papierosa. Zapalenie gasi ten głód, więc wydaje się, że papieros uspokaja. W rzeczywistości uspokaja tylko głód, który sam wywołał.

Nikotyna przyspiesza też serce i zwęża naczynia. Raka, zawały i choroby płuc wywołują przede wszystkim smoła i tysiące związków z dymu.

Objawy

Co robić

Czego nie robić

Co robią lekarze

Na zatrucie nikotyną nie ma odtrutki. Lekarze pilnują oddechu, serca i ciśnienia i podają leki na drgawki. Większość zatruć u dzieci kończy się dobrze, gdy pomoc przychodzi szybko.

Jak przestać

Większość palaczy chce rzucić i wielu próbuje kilka razy, zanim się uda. To normalne. Każda próba uczy, co pomaga właśnie tobie.

  1. Wyznacz dzień: Wybierz datę w najbliższych dwóch tygodniach. Powiedz o niej bliskim. Dzień wcześniej wyrzuć papierosy, zapalniczki i popielniczki.
  2. Weź leki, które działają: Plastry, gumy i tabletki z nikotyną, a także cytyzyna (lek bez recepty z rośliny złotokap) i wareniklina na receptę wyraźnie zwiększają szansę. Najlepiej działa połączenie plastra z gumą lub tabletką. Jak je brać, powie farmaceuta albo lekarz.
  3. Poproś o wsparcie: Rozmowa z doradcą przez telefon albo w poradni razem z lekami daje największą szansę. To bezpłatne.
  4. Poznaj swoje pułapki: Kawa, alkohol, stres, papieros po jedzeniu. Na pierwsze tygodnie zmień te nawyki albo przygotuj zamiennik: spacer, wodę, coś do rąk.
  5. Wpadka to nie koniec: Jeden papieros nie przekreśla próby. Nie myśl „i tak się nie udało”. Wracaj do planu od razu.

E-papierosy z nikotyną według przeglądów Cochrane pomagają rzucić palenie częściej niż plastry i gumy, a są dużo mniej szkodliwe niż dym. Nie są jednak obojętne dla zdrowia i dalej podtrzymują uzależnienie. Mają sens jako droga wyjścia z papierosów, nie dla osób, które nie palą.

Gdzie szukać pomocy w Polsce

Mity i fakty

Warto wiedzieć

Nikotyna była kiedyś sprzedawana jako środek owadobójczy. Dziś jako lek pomaga już tylko w jednym: w rzucaniu palenia.

Źródła