
Muskaryna
trucizna strzępiaków i lejkówek
Trucizna małych grzybów, głównie strzępiaków i lejkówek. Robi odwrotnie niż atropina: włącza w ciele hamulec. Człowiek poci się, ślini i łzawi, a serce zwalnia.
Zatrucie? Dzwoń 112. Ośrodki toksykologiczne: Kraków 12 64 68 550, Gdańsk 58 682 04 04.
Gdzie występuje
- Strzępiaki: wiele gatunków, małe i brązowe
- Lejkówka jadowita: biaława, rośnie w trawie
Jak działa na organizm
Muskaryna udaje acetylocholinę, czyli sygnał „odpoczynek i trawienie”. Tyle że krzyczy go bez przerwy.
Gruczoły pracują ponad siły: pot, ślina, łzy, śluz w oskrzelach. Jelita kurczą się, źrenice zwężają, serce zwalnia.
Objawy
- po 15 min – 2 godz.: Silne pocenie, ślinienie, łzawienie, zwężone źrenice, nudności, wymioty, biegunka.
- ciężkie zatrucie: Bardzo wolne tętno, spadek ciśnienia, duszność ze świstem.
- zwykle po 1 dobie: Przy leczeniu objawy mijają. Zgony zdarzają się rzadko, głównie u dzieci i osób z chorym sercem lub płucami.
Co robić
- Dzwoń 112 albo jedź na SOR.
- Zabierz resztki grzybów i obierki.
- Do lekarza jadą wszyscy, którzy jedli te grzyby.
Czego nie robić
- Nie wywołuj wymiotów.
- Nie podawaj alkoholu ani mleka.
Co robią lekarze
Muskaryna ma skuteczną odtrutkę: atropinę, czyli lek otrzymany z trucizny pokrzyku. Lekarze podają ją, aż oskrzela się oczyszczą i serce przyspieszy.
Mity i fakty
- Mit: Muchomor czerwony truje muskaryną, bo od niego wzięła nazwę. Fakt: Fałsz. Nazwa pochodzi od muchomora (Amanita muscaria), ale jest w nim jej bardzo mało. Za jego działanie odpowiadają kwas ibotenowy i muscymol.
- Mit: Małe, brązowe grzybki z trawnika są niegroźne. Fakt: Fałsz. Wiele z nich zawiera muskarynę. Dzieci zjadają je najczęściej.
Warto wiedzieć
Muskaryna i atropina to podręcznikowa para: jedna trucizna włącza ten sam przełącznik, który druga wyłącza. Dlatego lekarze leczą jedno zatrucie drugą trucizną.