
Glikozydy nasercowe
digitoksyna, konwalatoksyna
Trucizny naparstnicy i konwalii, które działają prosto na serce. W małej, odmierzonej ilości są lekiem, a odrobina więcej rozstraja jego rytm.
Zatrucie? Dzwoń 112. Ośrodki toksykologiczne: Kraków 12 64 68 550, Gdańsk 58 682 04 04.
Gdzie występuje
- Naparstnica purpurowa: cała roślina, zwłaszcza liście
- Konwalia majowa: cała roślina, owoce i woda z wazonu
- Trzmielina pospolita: owoce z nasionami
Jak działa na organizm
W komórkach serca pracują małe „pompy”, które po każdym uderzeniu przywracają porządek. Glikozydy je blokują.
Serce kurczy się wtedy mocniej, ale zwalnia i traci rytm. Przy większej ilości pojawiają się groźne zaburzenia rytmu, które mogą je zatrzymać.
Objawy
- po 1–6 godz.: Nudności, wymioty, bóle brzucha, osłabienie.
- potem: Wolne lub nierówne tętno, zawroty głowy, omdlenia, kolorowe widzenie.
- ciężkie zatrucie: Groźne zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie krążenia.
Co robić
- Dzwoń 112. Powiedz, jaką roślinę ktoś zjadł albo wypił.
- Połóż tę osobę i nie pozwalaj jej chodzić.
- Zabierz do lekarza resztki rośliny lub herbatki.
Czego nie robić
- Nie wywołuj wymiotów.
- Nie parz herbatek z nieznanych liści, bo liście naparstnicy myli się z żywokostem.
Co robią lekarze
Lekarze stale patrzą na serce (EKG) i sprawdzają potas we krwi. Mają odtrutkę: przeciwciała, które wyłapują glikozydy z krwi. Podaje się je w szpitalu.
Mity i fakty
- Mit: Woda z wazonu po konwaliach jest niegroźna. Fakt: Fałsz. Trucizna przechodzi do wody. Dla dziecka albo zwierzęcia to realne niebezpieczeństwo.
- Mit: Naturalne zioło na serce nie zaszkodzi. Fakt: Fałsz. Różnica między dawką leczącą a trującą jest tu bardzo mała. Dlatego leki z naparstnicy przepisuje tylko lekarz.
Warto wiedzieć
Lek z naparstnicy, digoksyna, od ponad 200 lat pomaga przy niewydolności serca i migotaniu przedsionków. Kolorowe, „żółte” widzenie jego przedawkowania niektórzy łączą z obrazami van Gogha. To tylko ciekawa hipoteza.