
Akonityna
trucizna tojadu
Trucizna tojadu, jednej z najgroźniejszych roślin Europy. Działa szybko, na nerwy i serce, i może wniknąć nawet przez skórę.
Zatrucie? Dzwoń 112. Ośrodki toksykologiczne: Kraków 12 64 68 550, Gdańsk 58 682 04 04.
Gdzie występuje
- Tojad mocny: cała roślina, najwięcej w korzeniu i nasionach
Jak działa na organizm
Nerwy i mięśnie przekazują sygnały, otwierając i zamykając maleńkie „furtki”. Akonityna trzyma je otwarte.
Nerwy wysyłają wtedy chaotyczne sygnały: najpierw mrowienie i drętwienie, potem osłabienie mięśni. Serce zaczyna bić nierówno i może przejść w migotanie komór.
Objawy
- po 10 min – 2 godz.: Pieczenie i mrowienie ust, potem drętwienie twarzy, dłoni i stóp. Nudności, wymioty, ślinotok, pocenie.
- potem: Osłabienie mięśni, zawroty głowy, kołatanie i nierówne bicie serca, spadek ciśnienia.
- ciężkie zatrucie: Migotanie komór i zatrzymanie krążenia. Śmierć może nastąpić w ciągu kilku godzin.
Co robić
- Dzwoń 112 natychmiast.
- Połóż tę osobę i bądź przy niej. Gdy przestanie oddychać, zacznij resuscytację.
- Skóra miała kontakt z sokiem: umyj ją wodą z mydłem.
Czego nie robić
- Nie wywołuj wymiotów.
- Nie przesadzaj ani nie przycinaj tojadu gołymi rękami. Zakładaj rękawice.
Co robią lekarze
Odtrutki nie ma. Lekarze leczą zaburzenia rytmu serca, podtrzymują oddech i krążenie. Najgorsze są pierwsze doby; kto je przeżyje, zwykle wraca do zdrowia.
Mity i fakty
- Mit: Jest groźny tylko, gdy się go zje. Fakt: Fałsz. Opisano zatrucia po długim kontakcie soku ze skórą, np. przy pracy w ogrodzie.
- Mit: Piękne, ogrodowe kwiaty nie są trujące. Fakt: Fałsz. Tojad to popularna roślina ogrodowa i jedna z najsilniej trujących w Polsce.
Warto wiedzieć
Tojad w starożytności nazywano „królową trucizn”. W medycynie chińskiej korzeń po specjalnej obróbce bywa ziołem, a takie preparaty wciąż wywołują w Azji zatrucia.