
Jak rozpoznać prawdziwka
Prawdziwek, czyli borowik szlachetny, to grzyb, który najłatwiej rozpoznać po trzonie. Jest gruby, jasny i w górnej części ma delikatną białą siateczkę. Rurki pod kapeluszem są białe, z wiekiem żółkną i zielenieją, ale po naciśnięciu nie sinieją.
Pięć cech prawdziwka
- Kapelusz od jasnobrązowego po kasztanowy, zwykle 5 do 25 cm, matowy, po deszczu lekko lepki. Brzeg kapelusza często ma jaśniejszą obwódkę.
- Rurki u młodych grzybów białe, potem żółte, a na koniec oliwkowozielone. Nie zmieniają barwy po dotknięciu.
- Trzon gruby, beczułkowaty, jasny, w górnej części pokryty białą siateczką.
- Miąższ biały i twardy, po przekrojeniu się nie zmienia. Pod skórką kapelusza bywa lekko brązowawy.
- Zapach przyjemny, grzybowy, a smak łagodny, orzechowy. Gorycz oznacza, że to nie prawdziwek.
Z czym najczęściej się myli
- Goryczak żółciowy ma rurki, które różowieją, i ciemną, brązową siateczkę na trzonie. Nie jest trujący, ale jest tak gorzki, że jeden grzyb psuje cały garnek. Wystarczy dotknąć językiem miąższu i od razu wypluć.
- Borowik szatański ma czerwone pory pod kapeluszem, czerwoną siateczkę na trzonie, a jego miąższ sinieje. Powoduje ciężkie zatrucie żołądkowe. Jest rzadki i rośnie głównie pod bukami i dębami na wapiennej glebie.
- Inne borowiki, na przykład borowik sosnowy i borowik usiatkowany, też są jadalne. Kapelusz pierwszego jest ciemnoczerwonobrązowy, a drugi pojawia się już w czerwcu.
Prawdziwek czy goryczak? Porównanie na zdjęciach →
Borowik sosnowy →
Borowik usiatkowany →
Gdzie i kiedy go szukać
Prawdziwek żyje w symbiozie z drzewami. Najczęściej rośnie pod świerkami, bukami, dębami i sosnami, w lasach z mchem i niewysoką trawą. Pierwsze owocniki pojawiają się w czerwcu, a najwięcej jest ich od sierpnia do października, zwykle 7 do 14 dni po porządnym, ciepłym deszczu.
Jaki grzyb rośnie pod jakim drzewem →
Gdzie dziś sypie: szanse z pogody na mapie →
Kalendarz grzybów: wrzesień →
Pytania i odpowiedzi
Czy prawdziwek sinieje?
Nie. Miąższ i rurki prawdziwka po przekrojeniu i naciśnięciu zostają białe albo żółtawe. Sinieją inne borowiki, na przykład podgrzybek i borowik ceglastopory.
Jak odróżnić prawdziwka od goryczaka?
Goryczak ma różowiejące rurki i ciemną siateczkę na trzonie, a prawdziwek białą siateczkę i rurki białe, żółte albo oliwkowe. Goryczak jest też bardzo gorzki.
Kiedy jest sezon na prawdziwki?
Od czerwca do października, najwięcej w sierpniu i wrześniu po ciepłych deszczach.
Czy prawdziwek i borowik szlachetny to ten sam grzyb?
Tak. Prawdziwek to ludowa nazwa borowika szlachetnego (Boletus edulis).
Gdzie szukać grzybów
Grzyby dla początkujących
Przepisy z prawdziwków