
Kto odkrył penicylinę?
Szkocki lekarz Alexander Fleming. We wrześniu 1928 roku w londyńskim szpitalu St Mary's zauważył, że pleśń, która przypadkiem wyrosła na zapomnianej szalce z bakteriami, zabiła je wokół siebie.
Fleming wrócił z urlopu i przeglądał stare szalki z gronkowcami. Na jednej rosła zielononiebieska pleśń z rodzaju Penicillium, a wokół niej bakterie zniknęły. Substancję, którą wydzielała pleśń, nazwał penicyliną i opisał w 1929 roku, ale nie umiał jej oczyścić ani wytworzyć w większej ilości.
Lekiem penicylina stała się dziesięć lat później. W latach 1939–1940 Howard Florey i Ernst Chain z Oksfordu, razem z Normanem Heatleyem, oczyścili ją i pokazali, że ratuje zakażone myszy, a potem ludzi. W czasie drugiej wojny światowej w Stanach Zjednoczonych ruszyła produkcja na wielką skalę i penicylina uratowała tysiące rannych żołnierzy.
W 1945 roku Fleming, Florey i Chain dostali razem Nagrodę Nobla. Penicylina otworzyła erę antybiotyków, które według szacunków uratowały już setki milionów ludzi. Sam Fleming ostrzegał jednak, że nadużywanie leku sprawi, że bakterie staną się na niego odporne, i miał rację.
Z dawnych wierzeń
Na długo przed Flemingiem ludzie leczyli rany pleśnią, nie wiedząc dlaczego. Według przekazów w starożytnym Egipcie, w Grecji i na Bałkanach przykładano na rany spleśniały chleb. Na polskiej wsi babki przykładały do skaleczeń pajęczynę i spleśniały ser albo chleb. Dziś wiemy, że część tych zabiegów mogła działać, choć łatwo było też zakazić ranę. Nie rób tego w domu: od tego jest apteka.